Giáo sư Đặng Văn Ngữ (1910‐1967) quê quán ở An Cựu, thành phố Huế, là một trong những Giáo sự đầu tiên của Ngành Khoa học tự nhiên. Giáo sư đã xây dựng và làm Chủ nhiệm Bộ môn Ký sinh trùng, Chủ nhiệm Bộ môn Sinh học, Trường Đại học Y khoa Hà Nội; làm Viện trưởng Viện Sốt rét‐Ký sinh trùng‐Côn trùng và là người Việt nam đầu tiên đi Ngành chuyên khoa Ký sinh trùng.
Giáo sư học chuyên khoa Ký sinh trùng, thi tốt nghiệp Bác sĩ với luận án Abcès gan do Amibe, sau đó làm Trưởng Phòng Thí nghiệm và trợ lý giảng dạy. Trong kháng chiến chống Pháp, tuy có một thời gian ở nước ngoài nhưng khi trở về tham gia cách mạng; Giáo sư đã có những công trình nghiên cứu phục vụ đắc lực công tác điều trị cho quân và dân ta lúc đó. Giáo sư đã nghiên cứu sản xuất nước lọc Penicilline để xử lý vết thương chiến tranh, cứu được nhiều trường hợp hiểm nghèo, rút ngắn thời gian điều trị của thương binh. Tuy phải đảm đương nhiều mặt công tác, mất nhiều thời gian vào việc đào tạo cán bộ, xây dựng ngành Ký sinh trùng, ngành Sinh học, Viện Sốt rét‐Ký sinh trùng‐Côn trùng, tổ chức công tác tiêu diệt sốt rét …. nhưng vẫn không hạn chế được lòng say mê nghiên cứu khoa học. Giáo sư đã trực tiếp chỉ đạo và bản thân tham gia những công trình có giá trị về ký sinh trùng học nói chung và ký sinh trùng y học nói riêng, phần lớn tập trung các lĩnh vực đơn bào, giun, sán, tiết túc và nấm.
Năm 1967, Giáo sư đã cùng với một số đồng nghiệp trong ngành lên đường vào chiến trường miền Nam, trực tiếp với thực địa của vùng sốt rét lưu hành để nghiên cứu vaccin phòng bệnh sốt rét và sau một trận đánh bom ác liệt ngay trên mãnh đất quê hương của mình, Giáo sư đã hy sinh vào ngày
Kể từ ngày Giáo sư Đặng Văn Ngữ hy sinh, Ngành Y tế vẫn thành kính tưởng nhớ đến Giáo sư, người Thầy Thuốc, người Chiến sĩ Cách mạng kiên cường, anh dũng, đã tận trung với Đảng, tận hiếu với dân, người cán bộ khoa học kỹ thuật đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp y học và y tế nước nhà.
Giáo sư đã để lại nhiều công trình nghiên cứu khoa học ngoài việc đáp ứng tốt cho yêu cầu phòng bệnh, chẩn đoán, điều trị mà còn đi sâu về khoa học cơ bản, góp phần mở đầu cho những công trình khác. Con đường dấn thân vào sự nghiệp khoa học của Giáo sư là tấm gương sáng chói về lòng say mê, nhẫn nãi và dũng khí cách mạng. Tuy qua đời đã hơn 38 năm, Giáo sư Đặng Văn Ngữ mãi mãi là tấm gương sáng về “sống, học tập, nghiên cứu vì sự nghiệp y học và y tế của Đảng, vì hạnh phúc của nhân dân”. Với những công lao cống hiến cho Cách mạng, Giáo sư đã được Đảng và Nhà nước truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh, Danh hiệu Anh hùng Lao động và Liệt sĩ.
Nhân dịp kỷ niệm ngày Thầy Thuốc Việt Nam 27/02, Ngành Y tế thành kính tưởng nhớ đến người Thầy, người Anh của thế hệ đã qua và của cả thế hệ hôm nay.
