Chào mừng bạn đến với website Viện Sốt rét-KST-CT Quy Nhơn

  DANH MỤC

  Liên kết website

  Bản đồ

  Thống kế truy cập

Đang online: 9
Hôm nay: [wpstatistics stat=visits time=today]
Hôm qua: [wpstatistics stat=visits time=yesterday]
Tuần này: [wpstatistics stat=visits time=week]
7 ngày trước: [wpstatistics stat=visits time=-7]
Tháng này: [wpstatistics stat=visits time=month]
30 ngày trước: [wpstatistics stat=visits time=-30]

Người dân tộc thiểu số Rơ Măm

Rơ Măm là một trong 5 dân tộc có số người ít nhất tại nước ta sống theo gia đình lớn, họ ở trong những ngôi nhà dài, các thế hệ đời này qua đời khác sống chung với nhau. Nhà rông là nơi diễn ra các sinh hoạt văn hóa chung của cả cộng đồng.

Rơ Măm là một trong 5 dân tộc có số người ít nhất tại nước ta sống theo gia đình lớn, họ ở trong những ngôi nhà dài, các thế hệ đời này qua đời khác sống chung với nhau. Nhà rông là nơi diễn ra các sinh hoạt văn hóa chung của cả cộng đồng.

Với 352 người, dân tộc Rơ Măm cư trú ở làng Le, xã Mo Rai, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum, khu vực nằm ở ngã ba biên giới Việt Nam‐Lào‐Campuchia. Ngôn ngữ của họ sử dụng thuộc nhóm ngôn ngữ Môn‐Khmer, ngữ hệ Nam Á.

Dân tộc Rơ Măm cư trú trên địa hình vùng núi cao, có những dãy đồi lượn sóng bị chia cắt bởi những con sông và suối nhỏ tạo nên một phần diện tích bằng phẳng và thung lũng hẹp. Đồng bào dân tộc Rơ Măm sinh sống bằng nghề nương rẫy, trồng lúa nếp làm cây lương thực chủ yếu. Ngoài ra, họ săn bắn, hái lượm và đánh cá. Các hoạt động kinh tế mang tính chất tự nhiên, tự túc, tự cấp, việc trao đổi hàng hóa với phương thức hàng đổi hàng.

Phụ nữ người dân tộc Rơ Măm thường quấn váy, ở trần; một số mặc áo ngắn tay với hoa văn, màu sắc đơn giản, phần nhiều là loại vải mộc, không nhuộm. Nam giới người dân tộc Rơ Măm đóng khố,­­ vạt trước dài tới đầu gối, vạt sau tới ống chân.

Cũng như một số dân tộc thiểu số khác ở Tây Nguyên, làng của tộc người dân tộc Rơ Măm vận hành theo chế độ tự quản. Đứng đầu là già làng, người có sự tín nhiệm, đức độ, minh mẫn, tinh thông luật tục, được mọi người kính nể, là tấm gương để mọi người noi theo.

Đồng bào dân tộc Rơ Măm có nhiều lễ hội truyền thống như lễ mừng cơm mới, lễ đâm trâu và các nghi lễ gắn với nghề trồng lúa, làm nương rẫy.

Nghi lễ hôn nhân của người dân tộc Rơ Măm gồm có hai bước chính là lễ hỏi (năm muăn) và lễ cưới (ét‐gu). Điều đặc biệt là sau lễ cưới vài ngày, họ có thể bỏ nhau nếu không hợp nhưng khi vợ chồng đã sống với nhau lâu ngày, đặc biệt là lúc đã có con thì không được bỏ nhau, nếu vi phạm sẽ bị làng phạt nặng. Trước đây, hôn nhân chỉ thực hiện trong nội bộ dân tộc mình, hiện nay được mở rộng hơn; người dân tộc Rơ Măm có thể lấy người của dân tộc khác hoặc cư trú nơi khác làm vợ, làm chồng.

Người dân tộc Rơ Măm có một nguyên tắc kiêng cữ đặc biệt khi sinh con. Theo phong tục này thì phụ nữ không được đẻ trong nhà vì sẽ làm cho ngôi nhà bị ô uế. Do đó khi phụ nữ đến kỳ sinh nở, họ tự dựng riêng cho mình một túp lều nhỏ trong vườn hoặc phía sau nhà. Người dân tộc Rơ Măm thường tự sinh nở, ít khi họ nhờ đến bà đỡ hoặc các y bác sĩ; trừ khi có những vấn đề đặc biệt. Sau khi sinh, cả mẹ và đứa trẻ được tắm rửa cẩn thận trước khi đưa về nhà.

Xuất phát từ quan niệm vạn vật hữu linh, người dân tộc Rơ Măm tin tưởng vào sự tồn tại của linh hồn sau khi chết. Do vậy, nơi sống và cõi chết trong tâm thức của họ và trong ứng xử được đặc biệt coi trọng, thể hiện rõ nét trong cách bố trí nghĩa địa dành cho người chết. Nghĩa địa chỉ nằm ở phía Tây vì họ sợ cái chết sẽ đi qua làng theo hướng đi của mặt trời. Khi có người chết, sau hai đến ba ngày sau phải đưa đi mai táng và khi chôn cất, tuyệt đối không để người dưới mộ nằm hướng mặt về phía làng vì nếu để như vậy sẽ mang lại điềm dữ cho dân làng.

Người dân tộc Rơ Măm trước đây có theo tập tục “cà răng, căng tai”. Đến tuổi trưởng thành, trai và gái đều cưa cụt từ 4 đến 6 chiếc răng cửa ở hàm trên. Ngày nay, đa số thanh niên đã bỏ tập tục này.

Trong cuộc sống hiện tại, các gia đình lớn người dân tộc Rơ Măm đã dần dần phân ly thành những gia đình cá thể, ở nhà trệt theo kiểu nhà của người Kinh. Nhà trệt cũng dần thay thế những ngôi nhà sàn trước đây. Các tiện nghi sinh hoạt trong gia đình của cuộc sống hiện đại như ti vi, xe máy cũng hiện hữu tại các buôn làng. Đời sống vật chất của nhân dân người dân tộc thiểu số Rơ Măm đang càng ngày càng được cải thiện tốt hơn.

Tác giả: TTƯT.BS. Nguyễn Võ Hinh
Chia sẻ:

Tin cùng chuyên mục

Tổ chức HPA đồng hành với cuộc chiến chống sốt rét ở một xã vùng biên

Nằm ở phía Nam của huyện, cách thị trấn Khe Sanh khoảng 40km, có đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Lào với 3 thôn và dân số hơn…

Hội thi truyền thông phòng chống sốt rét cùng với tổ chức HPA Việt Nam

Trong thời gian qua, bên cạnh sự đầu tư nguồn lực to lớn của Đảng và Nhà nước và sự chỉ đạo quyết liệt của ngành y tế phối hợp…

Những khó khăn, thách thức và giải pháp phòng chống sốt rét ở một xã vùng biên giới

Phải mất gần 4 giờ đồng hồ bằng xe máy từ Đông Hà chúng tôi mới đến được xã A Dơi ‐ một xã nằm ở vùng biên giới, phía…

Ghi nhận thành quả phòng chống sốt rét từ một xã vùng sâu

Xy là một xã nằm ở phía Tây của huyện, cách Trung tâm huyện lỵ khoảng 50 km, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số, có cuộc sống…

Giải pháp hướng tới lộ trình loại trừ sốt rét tại Hướng Hóa

Hướng Hóa vẫn là vùng sốt rét lưu hành từ vừa đến nặng với dân số gần 90.000 người, trong đó gần ½ dân số là đồng bào dân tộc…

Một số điều cần biết về túi y tế của nhóm y tế thôn bản và cơ sở vật chất của một trạm y tế xã

Châu Thành Ph., 31 tuổi, TT Eakar, Đăk Lăk, 0913….: Kính thưa các bác sỹ cho em hỏi trong túi y tế của nhóm y tế thôn bản thường chứa…

Vùng đồng bào dân tộc thiểu số gắn liền với đói nghèo và dịch bệnh

Nước ta có 54 dân tộc anh em cùng chung sống, ngoại trừ Kinh là dân tộc đa số chiếm 85% dân số cả nước, còn lại là dân tộc…

Hơn 54.000 tỷ đồng phát triển vùng dân tộc, miền núi

Mặc dù trong điều kiện ngân sách nhà nước khó khăn, song trong giai đoạn 2006 ‐ 2012, chính phủ đã bố trí nguồn cho các chương trình, chính sách…

Ðừng đánh mất “hồn’’ của nhà Rông

Tây Nguyên là mảnh đất tươi đẹp, nơi sinh sống của các dân tộc Ê đê, Zarai; Bahnar, Xê Ðăng, Giẻ Triêng, Brâu,… Ðây là một vùng đất mang đậm…

Tây Nguyên đua nhau bỏ học, “bắt chồng”

Hiện nay, một số địa phương ở Tây Nguyên nói chung, tỉnh Gia Lai, Kon Tum nói riêng, tình trạng một số học sinh dân tộc thiểu số bỏ học,…