Giải thưởng dành cho nhà khoa học Châu Phi nghiên cứu về quần thể muỗi

4/11/2013. LONDON‐Một nhà khoa học từ Burkina Faso đã giành được giải thưởng của Hội Hoàng gia Anh (Briatin’s Royal Society) cho nghiên cứu về các cách thức mới nhắm mục tiêu vào quần thể muỗi chịu trách nhiệm về sự lây lan của bệnh sốt rét.Các nhà khoa học nói rằng điều đó là quan trọng để phát triển các công cụ mới nhằm giải quyết căn bệnh này bao gồm cả ký sinh trùng sốt rét và muỗi mang ký sinh trùng, mà chúng đang phát triển khả năng đề kháng tới các hóa chất diệt và các thuốc sốt rét hiện có.

Nghiên cứu của Tiến sĩ Abdoulaye Diabate tập trung vào các mô hình sinh sản của muỗi đực và phát hiện của ông đã thu hút sự chú ý của các nhà khoa học trên thế giới: “Điều quan trọng về hệ thống giao phối này là bất cứ khi nào đi vào tại một điểm thực địa, bạn sẽ tìm thấy bầy muỗi tại cùng một vị trí mỗi ngày.Kiểu này làm cho muỗi thực sự dễ dàng trở thành đích, để giải quyết những con muỗi này và xem làm thế nào bạn có thể chỉ làm giảm mật độ muỗi”.Burkina Faso là một trong những nước có tỷ lệ mắc sốt rét cao nhất trên thế giới.Diabate thấy rằng trong mùa mưa ở Burkina Faso, một số nhà có đến 900 con muỗi.Ông cho biết sự phát hiện ra côn trùng sống bầy đàn với nhau để giao phối ở cùng một nơi từ năm này qua năm khác là một cơ hội để phá vỡ mô hình sinh sản. “Nếu bạn có thể thành công trong việc giết chết muỗi đực thì những gì sẽ xảy ra là bạn sẽ có một sự khác biệt mạnh mẽ trong tỷ lệ đực‐cái.Vì vậy, bạn sẽ có nhiều muỗi cái hơn muỗi đựcbởi muỗi cái cần muỗi đực để giao phối, sau đó để có thể đẻ trứng, nếu không có muỗi đực thì không có sự giao phối, không có trứng, không có muỗi và trong trường hợp này là không có bệnh sốt rét ” Diabate nói.

Nghiên cứu này mở ra cánh cửa mới cho các công nghệ phòng chống sốt rét mới (new malaria control technologies), chẳng hạn như công nghệ muỗi và kỹ thuật vô sinh ở côn trùng (engineered mosquitoes and sterile insect techniques). Diabate sẽ nhận được 95,000 bảng Anh cho nghiên cứu của mình như một phần của giải thưởng Pfizer của Hội ​​Hoàng gia trong năm 2013.Giáo sư Sir Brian Greenwood của Đại học Vệ sinh và Y học Nhiệt đới London (London School of Hygiene and Tropical Medicine), một thành viên của ủy ban giải thưởng cho biết: “Cho đến nay chúng ta đã dựa rất nhiều vào việc sử dụng màn chống muỗi được tẩm hóa chất nhưng cũng có những mối quan tâm đến sự đề kháng tới các hóa chất diệt được sử dụng để tẩm màn và như vậy thực sự phát triển các phương pháp mới nhằm phòng chống vector sốt rét là rất quan trọng. Mặc dù có nhiều tiến bộ khoa học nhưng sốt rét vẫn giết chết khoảng 660.000 người mỗi năm ‐hầu hết là trẻ em”.Vào năm tới, công ty GlaxoSmithKline của Anh có kế hoạch đệ trình hồ sơ về vaccin sốt rét đầu tiên trên thị trường thế giới được gọi là RTS,S.Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết vaccin có thể được tung ra vào năm 2015.Greenwood đã giúp đỡ việc phát triển thuốc.”Nó có thể cung cấp một sự bảo vệ cho khoảng 50% ở trẻ em lớn tuổi, có lẽtrong vòng 3 hoặc 4 năm.Thật không may, vaccin có ít hiệu quả trong những người rất trẻ, những người mà chúng tôi muốn bảo vệvà 50% chứ không phải là 100% như những gì mà chúng tôi muốn nhưng đó là một bước đi đúng hướng” Greenwood nói.

Trong khí đó, Diabaten hy vọng giải thưởng sẽ truyền cảm hứng cho các nhà nghiên cứu trên khắp Châu Phi để tập trung vào các cách giải quyết bệnh sốt rét.