Theo nguồn tin từ VietNamNet, hầu hết các nhà khoa học ở tận thế kỷ XIX vẫn cho rằng chính khí độc từ các đầm lầy là nguyên nhân gây ra bệnh sốt rét. Sốt rét xuất phát từ chữ “malaria” có nghĩa là “gió độc” theo tiếng Italia. Vào năm 1882, ở cuối thế kỷ XIX, một Quân y sĩ người Pháp tên là Charles Louis Alphonse Laveran đã khám ra sự hiện diện của ký sinh trùng trong máu của những bệnh nhân sốt rét ở Algeria. Từ khám phá nầy, Laveran đã nêu ra giả thuyết là có thể có một loài thực vật hay động vật nào đó là nguồn mang các ký sinh trùng gây bệnh sốt rét. Phát hiện và giả thuyết của Laveran, lúc đầu bị nghi ngờ nhưng càng về sau càng được khẳng định từ các kết quả nghiên cứu khoa học được công bố ở nhiều nước. Năm 1889, Viện Hàn lâm Khoa học Pháp đã trao giải thưởng Bréant cho Laveran do sự khám phá nầy.
Tiếp theo đó, một Quân y sĩ người Anh tên là Ronald Ross đã nghiên cứu và kiểm chứng giả thuyết của Laveran trong suốt các năm 1892‐1894 ở Ấn Độ. Ross đã bắt các loài muỗi ở đây để giải phẩu và tìm thấy ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum trong muỗi Anopheles. Sau khi sang Tây Phi để tiếp tục nghiên cứu, Ross đã phát hiện được một số loài muỗi truyền bệnh sốt rét và chứng minh được trong phòng thí nghiệm về vòng đời của ký sinh trùng sốt rét trong cơ thể muỗi, cùng cơ chế truyền bệnh sốt rét từ muỗi Anopheles cái qua người và một số động vật khác. Đóng góp của ông đã giúp hạn chế phần nào sự lây truyền bệnh sốt rét ở Tây Phi và được sự xác nhận, tham gia của nhiều nhà khoa học nổi tiếng thời đó như Robert Koch …. Năm 1902, Ronald Ross được trao giải Nobel về Y khoa. Tới năm 1907, đến lượt Charles Louis Alphonse Laveran cũng được trao giải Nobel về Y khoa do có cùng một khám phá quan trọng về muỗi truyền bệnh sốt rét và ký sinh trùng gây bệnh.
 |
Trên thế giới hiện nay phát hiện có 170 loài ký sinh trùng sốt rét với hơn 3.500 loài muỗi mang ký sinh trùng sốt rét truyền bệnh và gây bệnh cho các loài bò sát, chim, động vật có vú. Trong đó có 4 chủng loại ký sinh trùng sốt rét và 60 loài muỗi Anopheles là trung gian truyền bệnh sốt rét cho người. Ở Việt Nam có 2 loại ký sinh trùng sốt rét gây bệnh cho người là Plasmodium falciparum và Plasmodium vivax với 3 loài muỗi trung gian truyền bệnh chủ yếu là Anopheles dirus, Anopheles minimus và Anopheles sundaicus.
Hơn 100 năm qua từ khi phát hiện ra ký sinh trùng sốt rét và các loài muỗi Anopheles truyền bệnh, loài người vẫn đang còn tiếp tục chiến đấu với căn bệnh sốt rét nầy. Việt Nam là một quốc gia trên thế giới có sốt rét lưu hành đã thành công trong công tác phòng chống sốt rét, sau Ấn Độ và Trung Quốc. Sự thành công này, cũng có sự đóng góp rất lớn của Quân y trong chương trình kết hợp Quân Dân y bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân và phục vụ an ninh quốc phòng nói chung và trong công tác phòng chống sốt rét nói riêng. Quân y đã phát hiện ra bệnh sốt rét đầu tiên và ngày nay trên mặt trận phòng chống sốt rét cũng có sự tham gia tích cực của Quân y.
