Ngày 16/6/2014. VOA News ‐ Kính hiển vi làm bằng giấy giá chỉ 1 đô la có thể giúp chẩn đoán bệnh ở các nước đang phát triển, cũng cung cấp người được đào tạo để sử dụng nó. Kính hiển vi bằng giấy gấp, được gọi là Foldscope, có thể mở ra thế giới kính hiển vi làm tò mò tâm trí của giới trẻ.
Chưa đầy 10 phút để ghép đặt lại với nhau hình thành nên kính hiển vi Foldscope từ các miếng giấy gấp được cắt sẵn, đó là một thiết kế đơn giản nhưng có tác dụng lớn: thấu kính nhỏ bé của nó có thể phóng đại các mẫu vật phẩm lên tới 2.000 lần.
Công cụ chống sốt rét (Tool to fight malaria)
Nhà thiết kế của Foldscope nói nó có thể là một trợ giúp lớn tại các nước gặp khó khăn do bệnh sốt rét là một ví dụ, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính bệnh sốt rét đã giết chết hơn 600.000 người trên toàn cầu vào năm 2012 nhưng “có rất nhiều chủng ký sinh trùng khác nhau, có rất nhiều loại thuốc khác nhau và bạn có khả năng để cho vấn đề trở nên tồi tệ hơn”, kỹ sư công nghệ sinh học và đồng thiết kế Foldscope, Manu Prakash tại Đại học Stanford cho biết trong một video ở trường đại học. Điều quan trọng là phải biết được chủng ký sinh trùng sốt rét mà bệnh nhân mắc phải hoặc bệnh nhân bị nhiễm tất cả các chủng ký sinh trùng sốt rét.
Một công cụ đầy tác dụng nhưng mỏng mảnh (A powerful but fragile tool)
Kính hiển vi là cách phổ biến nhất để xác định những tác nhân đang gây ra các triệu chứng cho bệnh nhân nhưng kỹ sư sinh học Robert Malkin tại Đại học Duke lưu ý rằng kính hiển vi thường bị hỏng trong nhiều phòng thí nghiệm ở các nước đang phát triển, “Thực sự, kính hiển vi loại này đẹp tuyệt vời”, ông nói: “Số lượng các kính hiển vi bị hỏng hóc là quá lớn”. Những kính hiển vi này không thể để yên không hoạt động và phải được thay thế nhưng Malkin nói thêm: “Không phải trong số các bệnh viện của chúng tôi có thể đủ khả năng để mua một kính hiển vi, chúng quá đắt”, đó là nơi mà kính hiển vi Foldscope xuất hiện.
Dễ dàng lắp ráp (Easy to assemble)
Người sử dụng lấy ra các bộ phận của kính hiển vi từ giấy cardstock đã cắt sẵn, gấp nó lên và hàn bởi một chiếc đèn LED có giá rẻ. Phần đắt nhất là ống thấu kính công suất cao, một bóng thủy tinh có giá là 56 cent, ống thấu kính công suất thấp chỉ có giá 17 cent. “Đó là một thách thức khó khăn về suy nghĩ làm sao để công cụ tốt nhất có thể nhưng gần như miễn phí”, Prakash nói: “Đó là vạch xuất phát của chúng tôi”. Foldscope có giá rẻ nhưng bền, video phòng thí nghiệm cho thấy các bộ phận giảm từ một tòa nhà ba tầng và chia nó thành từng bậc nhưng nó vẫn hoạt động: “Đó là một bước đi đúng hướng”, Malkin cho biết. “Tuy nhiên, có rất nhiều cân nhắc khác về một loại kính hiển vi để làm cho nó thực sự hoạt động hiệu quả”, ông nói thêm.
Theo nhà dịch tể học Aurelie Jeandron tại Đại học y học vệ sinh và nhiệt đới (School of Hygiene and Tropical Medicine) London ở nhiều nước đang phát triển, nhân viên biết cách sử dụng kính hiển vi có thể khó hơn để có kính hiển vi cho chính họ, qua quan sát bà cho biết: “Một kính hiển vi mà không có nguồn nhân lực được đào tạo là khá vô dụng” nhưng Jeandron nói thêm rằng kính hiển vi Foldscope có thể là một công cụ đào tạo hữu ích, bà hoạt động trong lĩnh vực cải thiện việc tiếp cận nguồn nước sạch và vệ sinh và cho rằng nếu mọi người có thể nhìn thấy các vi khuẩn trong nước làm cho họ bị bệnh: “điều đó có thể giúp họ thay đổi hành vi và niềm tin”.
Làm cho kính hiển vi trở nên phổ biến (Getting microscopes to the masses)
Làm cho kính hiển vi trở nên phổ biến là một phần nhiệm vụ của Prakash, nhóm của ông đang phát động “Dự án 10 ngàn kính hiển vi” (Ten Thousand Microscopes Project) sẽ phân phối Foldscopes đến các tình nguyện viên trên toàn thế giới, họ sẽ thử nghiệm Foldscope tại thực địa và đưa ra những cách riêng để sử dụng nó. Người từ 130 quốc gia đã đăng ký, Prakash hy vọng sẽ cung cấp tất cả các kính hiển vi vào cuối mùa hè. Ông thừa nhận về “lỗ hỏng đào tạo” (training gap) trong chăm sóc sức khỏe ở các nước đang phát triển nhưng ông hy vọng rằng việc tạo ra các công cụ có sẵn sẽ là một bước tiến và ông mong muốn mở mang về tầm nhìn và chú tâm đến những điều kỳ diệu của thế giới kính hiển vi.
