Theo tờ ScienceDaily ra ngày 7, tháng 4_2009 cho biết việc giết chết các muỗi sốt rét là một trong những yếu tố bền vững cho chương trình phòng chống sốt rét. Theo các nhà côn trùng học thì việc tiếp cận các hóa chất diệt mới có thể làm chặn đứng sốt rét một cách hiệu quả. Mỗi năm sốt rét có thể cướp đi khoảng 1 triệu người, song nhiều hóa chất diệt côn trùng hiện đang không còn hiệu quả. Sự phơi nhiễm lặp đi lặp lại giữa muỗi với các hóa chất đó đã “ngầm” tạo ra một thế hệ muỗi mới có khả năng đặc biệt kháng lại với hóa chất diệt.
Giáo sư sinh học và là côn trùng học Andrew Read cho biết các hóa chất tẩm màn hoặc phun trên tường vách của nhà dân trong vùng sốt rét là biện pháp hiệu quả trong phòng chống sốt rét. Tuy nhiên, dần dần muỗi cũng tăng áp lực lựa chọn và tăng sức chịu đựng với hóa chất, cuối cùng dẫn đến kháng hóa chất. Read và cộng sự của ông ta là Matthew Thomas‐giáo sư về côn trùng học ở Penn State và Penelope Lynch, Anh Quốc cho rằng các hóa chất và thuốc diệt côn trùng chỉ diệt các muỗi trưởng thành nên là một hướng bền vững để chống lại bệnh sốt rét tốt; do đó, nếu chúng ta giết các muỗi trưởng thành thì chúng ta sẽ phòng chống sốt rét và giải quyết được các vấn đề kháng hóa chất. Điều này có thể làm được bằng cách thay đổi các hóa chất đang sử dụng.
 |
Muỗi trưởng thành có thể dễ dàng diệt được bằng các hóa chất diệt trước nay đã dùng, chẳng hạn như DDT những các thế hệ thuốc mới cũng có thể làm được điều đó. Vì hầu hết muỗi bị giết trước khi trở nên đủ nguy hiểm, các thuốc, hóa chất có tác dụng kéo dài sẽ tác dụng kéo dài trên quá trình sinh sôi của muỗi, do vậy ít có tác động lên việc xuất hiện kháng hóa chất, đó là giải thích của giáo sư Read (đang làm việc tại Trung tâm Penn State về bệnh truyền nhiễm). Phương thức này có nghĩa là các hóa chất mới sẽ có ích hơn rất nhiều, tác động dài hơn rất nhiề, có lẽ là mãi mãi và hơn hẳn các hóa chất cổ điển. Việc kháng hóa chất diệt sẽ trả giá khá đắt, nếu chúng ta không làm ngừng ngay tình trạng kháng này trước khi chúng lan rộng.
Thomas cho biết họ đang làm việc với một thuốc diệt côn trùng có nguồn gốc nấm có thểgiết chếtmuỗi chậm, có thể phun trên tường vách hoặc trên các chất liệu đã được xử lý như màn tẩm, từ đó các con muỗi sẽ bị nhiễm các bào tử nấm, các chế phẩm từ nấm này phải mất đến 10‐12 ngày mới giết chết côn trùng. Điều này có ích là giết chết các muỗi trưởng thành và nguy hiểm, trong khi đó nguồn gốc kháng cũng xuất phát điểm từ các loài muỗi này. Để nghiên cứu tác động chậm của hóa chất diệt côn trùng lên trên quần thể muỗi, các nhà nghiên cứu thiết kế một mô hình toán học về sự lan truyền sốt rét sử dụng các yếu tố như chu kỳ đẻ trứng của muỗi và phát triển của ký sinh trùng trong cơ thể muỗi.
 |
 |
Một khi ký sinh trùng sốt rét nhiễm vào muỗi, chúng cần ít nhất 10‐14 ngày hoặc 2‐6 chu kỳ sinh trứng để trưởng thành và di chuyển đến tuyến nước bọt của muỗi. Từ đây, chúng có thể vào người thông qua muỗi đốt. Phân tích mô hình sử dụng dữ liệu về tuổi thọ của muỗi và phát triển thành sốt rét ở châu Phi và Papua New Guinea cho thấy hóa chất diệt côn trùng chỉ diệt các con muỗi mà đã hoàn thành ít nhất 4 chu kỳ sinh trứng (cycles of egg production), giảm đi số muỗi nhiễm lên đến 95%. Một cách chi tiết thì các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng muỗi kháng với các hóa chất diệt côn trùng tác dụng chậm cũng lan rộng chậm hơn rất nhiều khi so sánh với các hóa chất diệt cổ điển và trong nhiều tình huống nó không bao giờ lan rộng ra toàn vùng. Sự phát triển và cho ra đời các hóa chất diệt có nguòn gốc hóa học và sinh học đã trở nên có hiệu quả hơn với các loài muỗi sốt rét, cứu cánh cho hàng triệu người và tiết kiệm hàng triệu USD.
