Chào mừng bạn đến với website Viện Sốt rét-KST-CT Quy Nhơn

  DANH MỤC

  Liên kết website

  Bản đồ

  Thống kế truy cập

Đang online: 6
Hôm nay: 1
Hôm qua: 23
Tuần này: 476
7 ngày trước: 486
Tháng này: 1015
30 ngày trước: 1053

Những thay đổi tập tính của muỗi Anopheles ­­­­khi sử dụng màn tẩm hóa chất Pyrethroid

Tác dụng của màn tẩm hóa chất Pyrethroid đối với muỗi sốt rét đã được kiểm chứng và hiện nay biện pháp này được ứng dụng rộng rãi ở nhiều nơi trên thế giới. Ngoài ra, màn tẩm hóa chất Pyrethroid còn có nhiều tác dụng bảo vệ con người đối với các loại côn trùng gây hại khác nhau như diệt các lọai côn trùng (ruồi, muỗi, gián, kiến…)

Tác dụng của màn tẩm hóa chất Pyrethroid đối với muỗi sốt rét đã được kiểm chứng và hiện nay biện pháp này được ứng dụng rộng rãi ở nhiều nơi trên thế giới. Ngoài ra, màn tẩm hóa chất Pyrethroid còn có nhiều tác dụng bảo vệ con người đối với các loại côn trùng gây hại khác nhau như diệt các lọai côn trùng (ruồi, muỗi, gián, kiến…) rất hiệu quả, giảm muỗi vào nhà đốt người và trú đậu trong nhà, bảo vệ người ngủ trong màn ngay cả khi màn bị rách, thời gian tồn lưu của hóa chất trên màn dài. .v.v ..

Khi sử dụng màn tẩm Pyrethroid ở một địa phương có thể có một số tác động lên các quần thể muỗi. Màn tẩm hóa chất Pyrethroid cũng có thể có tác động quan trọng lên tập tính muỗi. Hiệu quả tác động lên tập tính của muỗi Anopheles đã được trình bày trong các nghiên cứu tiến hành trong phòng thí nghiệm, trong nhà bẫy và cả ở những nghiên cứu mức độ thôn bản. Những tác động trực tiếp của màn tẩm Pyrethroid lên các quần thể muỗi có thể làm giảm số lượng muỗi sống sót và do đó hạ thấp tỷ lệ thoa trùng sốt rét trong các quần thể muỗi Anopheles; gây ức chế đốt mồi ở những con muỗi tiếp xúc với màn tẩm hóa chất Pyrethroid đã được theo dõi cả ở phòng thí nghiệm và cả ở các nghiên cứu nhà bẫy thực nghiệm.

Véc tơ sốt rét Anopheles dirus

Véc tơ sốt rét Anopheles minimus

Chẳng hạn, không có con muỗi nào đốt vào cánh tay đặt tựa vào màn tẩm Permethrin (Hassain và Curtis, 1989); trong các nghiên cứu ở nhà bẫy thực nghiệm, đã chứng minh màn tẩm Pyrethroid làm giảm tỷ lệ muỗi đốt người ở trong nhà. Việc giảm về số lượng muỗi vào phòng đã được phát hiện trong nhiều nghiên cứu nhà bẫy thực nghiệm khác nhau (Darriet, 1984 ; Miller, 1991). Đồng thời tăng về số lượng muỗi rời khỏi nhà bẫy thử nghiệm khi có dùng màn tẩm Permethrin.
Những thay đổi tập tính khác của muỗi cái Anopheles khi sử dụng màn tẩm hóa chất được ghi nhận ở nhiều nghiên cứu phạm vi thôn bản tiến hành ở Papua New Guinea (Charlwood và Graves, 1987). So sánh giữa trước và sau khi sử dụng màn tẩm Permethrin trong một thôn, đã chỉ ra sự giảm về chỉ số máu người ở những con muỗi bắt được khi chúng trú đậu trong nhà, điều này nói lên muỗi đã chuyển hướng sang đốt súc vật. Hơn nữa, đỉnh hoạt động đốt mồi sau nửa đêm chuyển thành đỉnh đốt mồi trước nửa đêm ở các lòai véc tơ sốt rét.

Tẩm màn với hóa chất Pyrethoid

Ngoài ra, còn có tác động phá vỡ tính họat động đều đặn bình thường của muỗi và có sự kéo dài thời gian của chu kỳ tiêu máu phát triển trứng và đẻ trứng ở muỗi Anopheles. Hiện tượng kéo dài chu kỳ sinh thực có thể giải thích là những con muỗi đã bị đẩy ra ngoài bởi sự có mặt của màn tẩm trong nhà, ngăn cản không cho chúng đốt máu ngay trong đêm mà chúng đẻ trứng. Những con muỗi này phải quay lại vào đêm hôm sau và đốt mồi vào lúc trời vừa tối, do đó khỏang thời gian của chu kỳ sinh thực bị kéo dài ra.

Mang màn tẩm hóa chất theo khi đi nương rẫy

Thay đổi về đặc điểm đốt mồi của muỗi Anopheles cũng được phát hiện sau khi sử dụng màn tẩm với deltamethrin hoặc lambdacyhalothrin ở Tanzania (Njau và ctv, 1993).

Khi được toàn bộ cộng đồng sử dụng, chúng ta có thể hy vọng rằng màn tẩm hóa chất Pyrethroid có thể làm giảm mật độ và tuổi thọ của các quần thể véc tơ sốt rét, và như vậy cho lợi ích tốt hơn rất nhiều so với bảo vệ cá nhân khi màn được dùng bởi từng cá nhân.

Tác giả: ThS. Nguyễn Xuân Quang
Chia sẻ:

Tin cùng chuyên mục

Cập nhật về hệ gen muỗi Anopheles spp. đóng góp cho lộ trình ​tiến tới loại trừ sốt rét trên toàn cầu (Phần 2)

|

Nhìn chung, đa dạng sinh học cao là một chỉ báo về hệ sinh thái khỏe mạnh và môi trường ổn định (Ủy ban Châu Âu, 2019). Điều này liên…

Cập nhật về hệ gen muỗi Anopheles spp. đóng góp cho lộ trình tiến tới loại trừ sốt rét trên toàn cầu (Phần 3‐Hết)

|

Đến nay, chỉ có các thử nghiệm thực địa được thực hiện trong đó các sinh vật biến đổi gen được kiểm soát về mặt vật lý hoặc sinh thái.…

Cập nhật về hệ gen muỗi Anopheles spp. đóng góp cho lộ trình ​tiến tới loại trừ sốt rét trên toàn cầu (Phần 1)

|

Bệnh sốt rét là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng trên toàn thế giới. Theo Báo cáo về sốt rét của Tổ chức Y tế…

Cập nhật thông tin về đường lan truyền và gánh nặng của một số bệnh do ngoại ký sinh trên thế giới (còn nữa)

|

Theo đánh giá của Tổ chức Y tế Thế giới (TCYTTG),các bệnh do véc tơ truyền (VBDs‐Vector Bornes Diseases) chiếm hơn 17% trong số các bệnh truyền nhiễm và là…

Phần 3. Tăng cường kiểm soát véc tơ: nhận diện và đếm trứng muỗi Aedes albopictus (Diptera: Culicidae) dựa trên trí tuệ nhân tạo (tiếp theo và hết)

|

KẾT QUẢ Tập huấn mô hình Sau 20 epoch huấn luyện, tốc độ học của mô hình giảm từ 0.005 xuống 0.000006 (Hình 5A), với sự suy giảm sau mỗi…

Phần 2. Tăng cường kiểm soát véc tơ: nhận diện và đếm trứng muỗi Aedes albopictus (Diptera: Culicidae) dựa trên trí tuệ nhân tạo (tiếp theo Phần 1)

|

QUY TRÌNH THÍ NGHIỆM Thu thập trứng muỗi Aedes albopictus Ovitrap là một hộp nhựa có dung tích khoảng 200 ml và được trang bị nắp đen có lỗ.…

Phần 1. Tăng cường kiểm soát véc tơ: nhận diện và đếm trứng muỗi Aedes albopictus (Diptera: Culicidae) dựa trên trí tuệ nhân tạo (còn nữa)

|

Kết quả: Thực nghiệm cho thấy khả năng nhận diện vượt trội của mô hình, với độ chính xác đạt 0.977, độ nhạy đạt 0.978, và điểm F1 là 0.977.…

Véc tơ và phân bố các véc tơ theo từng quốc gia trong khu vực Đông và Nam Á

Tổ chức Y tế thế giới (TCYTTG) phân chia các quốc gia trên toàn cầu thành 6 khu vực, trong đó khu vực Đông và Nam Á có 11 thành…

Cập nhật viêm dạ dày ruột tăng bạch cầu ái toan‐Phần 2: Viêm dạ dày ruột tăng bạch cầu ái toan ‐ Chẩn đoán & Quản lý

Trước hết, nhiều tổng kết về các căn bệnh này cho thấy khi BCAT nhiều sẽ gây thương tổn và kích thích dạ dày ruột. EoG ảnh hưởng lên tất…

Cập nhật thông tin các bệnh do véc tơ truyền tháng 9 năm 2024 của Tổ chức Y tế Thế giới

|

Theo đánh giá của Tổ chức Y tế Thế giới,các bệnh do véc tơ truyền chiếm hơn 17% trong số các bệnh truyền nhiễm và là nguyên nhân gây ra…