Tiếp theo Khóa đánh giá năng lực xét nghiệm viên sốt rét (External Competency Assessment of Malaria Microscopists_ECAMM) được tổ chức vào tháng 9 năm 2022, Văn phòng Đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam tiếp tục hỗ trợ cho hoạt động đánh giá năng lực các xét nghiệm viên của ba viện Sốt rét ‐ Ký sinh trùng ‐ Côn trùng Trung ương, Quy Nhơn và Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 13‐17/3/2023tại thành phố Quy Nhơn.
Tiếp theo Khóa đánh giá năng lực xét nghiệm viên sốt rét (External Competency Assessment of Malaria Microscopists_ECAMM) được tổ chức vào tháng 9 năm 2022, Văn phòng Đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam tiếp tục hỗ trợ cho hoạt động đánh giá năng lực các xét nghiệm viên của ba viện Sốt rét ‐ Ký sinh trùng ‐ Côn trùng Trung ương, Quy Nhơn và Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 13‐17/3/2023tại thành phố Quy Nhơn.
Về dự buổi lễ khai mạc Khoá Đánh giá có PGS.TS. Hồ Văn Hoàng‐Viện trưởng Viện Sốt rét‐KST‐CT Quy Nhơn, ThS. Nguyễn Thị Thanh Trầm, Phó Trưởng khoa Dịch tễ, Viện Sốt rét‐KST‐CT Quy Nhơn, bà Phạm Liên Đài, cán bộ Văn phòng WHO Việt Nam.Khóa đánh giá do chuyên gia về đảm bảo chất lượng xét nghiệm kính hiển vi (KHV) của WHO ‐ bà Bina Srivastavahướng dẫn, 12 cán bộ làm công tác xét nghiệm KSTSR của 3 Viện Sốt rét‐KST‐CT được đề cử tham dự Khoá Đánh giá này.
Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Hồ Văn Hoàng ‐ Viện trưởng Viện Sốt rét‐KST‐CT Quy Nhơn đánh giá cao nỗ lực của Tổ chức Y tế thế giới nhằm duy trì mạng lưới xét nghiệm viên trong công tác phát hiện, quản lý ca bệnh sốt rét. Cho đến nay, phát hiện KSTSR bằng kính hiển vi vẫn là phương pháp đơn giản đáng tin cậy được sử dụng để chẩn đoán sốt rét ở các nước trên thế giới và được Tổ chức Y tế Thế giới coi là chuẩn vàng trong việc xác định KSTSR. Độ chính xác của xét nghiệm bằng kính hiển vi phụ thuộc rất nhiều vào kỹ năng của xét nghiệm viên. Chính vì vậy cần có một chương trình đánh giá xét nghiệm viên đạt chuẩn cao để có thể đảm bảo được chất lượng chẩn đoán sốt rét.
Phát biểu tại buổi lễ, bà Bina Srivastava cho biết thông qua Khóa Đánh giá ECAMM, các xét nghiệm viên sẽ được cập nhật kiến thức chuyên môn kĩ thuật và nâng cao kỹ năng chẩn đoán phát hiện KSTSR, phân biệt các loài KSTSR và đếm mật độ KSTSR, từ đó giúp nâng cao độ chuẩn xác, độ chính xác, độ nhạy và độ đặc hiệu trong xét nghiệm KHV chẩn đoán SR. Đây là cũng một bước quan trọng để chứng nhận năng lực của các xét nghiệm viên tuyến trung ương đối với việc phát hiện, định loại và định lượng KSTSR.
Qua 5 ngày học tập, đánh giá, các XNV phải thực hiện soi phát hiện, xác định loài và đếm mật độ KSTSR với tổng số 56 lam thuộc các loàiPlasmodium falciparum, Plasmodium vivax, Plasmodium malariae, Plasmodium ovale và một số lam phối hợp. Số lam mẫu này được lấy từ ngân hàng lam của Tổ chức Y tế thế giới (WHO slide bank).
Các buổi ôn tập lý thuyết cũng được xen kẽ nhằm giúp XNV củng cố kiến thứcvề xét nghiệm chẩn đoán SR, bao gồm các nội dung như Các loài KSTSR; Tế bào máu và hình thể giả; Xác định mật độ KSTSR theo phương pháp WHO khuyến cáo; Sử dụng và bảo quản kính hiển vi; Chương trình kiểm soát và đảm bảo chất lượng XNKHV, Chẩn đoán SR hiện tại và tương lai.
Trước mỗi đợt kiểm tra soi lam (9‐10 lam), cán bộ hướng dẫn sẽ nhận xét các kết quả soi lam của ngày hôm trước, tìm ra các yếu tố chínhgiúp nhận biết chính xác các loài và xác định đúng mật độ KSTSR, và rút kinh nghiệm cho buổi kiểm tra sau. Thông qua kết quả kiểm tra, các xét nghiệm viên được đánh giá năng lực và được chứng nhận đạt các cấp độ năng lực tương ứng.
Bảng 1. Các cấp độ năng lực xét nghiệm viên sốt rét của WHO
| Cấp độ năng lực | Phát hiện KSTSR | Xác định loài KSTSR | Đếm KSTSR (nằm trong ± 25 % số lượng thật) |
| Cấp 1 | ³ 90% | ³ 90% | ³ 50% |
| Cấp 2 | ³ 80% | ³ 80% | ³ 40% |
| Cấp 3 | ³ 70% | ³ 70% | ³ 30% |
| Cấp 4 | < 70% | < 70% | < 30% |
Kết quả đánh giá, có 8 xét nghiệm viên được cấp chứng chỉ cấp 1 (level 1) và 4 học viên nhận chứng chỉ cấp 2 (level 2). Đây là các chứng chỉ được WHO công nhận đối với trình độ, năng lực của XNVSR. Chứng chỉ được cấp có hiệu lực trong vòng 3 năm tính từ ngày cấp.
Việc đánh giá lại và cấp chứng chỉ cho xét nghiệm viên sốt rét là cần thiết nhằm tiếp tục duy trì năng lực xét nghiệm sốt rétbằng kính hiển vi, phục vụ công tác chẩn đoán, điều trị sốt rét cũng như trong các thử nghiệm hiệu lực điều trị thuốc sốt rét và nghiên cứu sốt rét kháng thuốc khác. Bên cạnh đó, hoạt động này giúp đảm bảo chuyên môn kĩ thuật của các xét nghiệm viên quốc gia khi thực hiện công tác đào tạo, kiểm tra, giám sát hoạt động của các điểm kính hiển vi trong cả nước và đặc biệt ở khu vực miền Trung ‐ Tây Nguyên.
cùng các cán bộ tham gia Khoá Đánh giá ECAMM 2023
Một số hình ảnh tại buổi bế mạc Khóa Đánh giá năng lực xét nghiệm viên sốt rét (ECAMM):
Tác giả: PGS.TS. Hồ Văn Hoàng, An Khang
