Những năm gần đây vấn đề ngộ độc thực phẩm đã trở nên phổ biến, thậm chí nguyên nhân do thực phẩm từ những thức ăn hàng ngày. Ban Biên tập Website xin giới thiệu một số thực phẩm có độc tố tự nhiên để các bạn đọc quan tâm cùng tham khảo.
Ngộ độc cá nóc, bạch tuộc có vòng xanh
Sau khi ăn các thực phẩm biển trên, người bệnh chỉ sau 10‐ 15 phút cảm thấy tê lưỡi, họng, môi, mặt, yếu vận động các chi, khó thở do liệt các cơ hô hấp, tím, tụt huyết áp và ngừng thở dẫn đến tử vong, đó là tác dụng của độc tố tetrodotoxin có trong thực phẩm, độc tố nầy rất bền vững, không bị phá hủy bởi nhiệt độ, vì vậy kể cả kho, rán, hay khô, sấy cá nóc đều bị ngộ độc.
Ngộ độc thịt cóc
Do độc tố bufotoxin và một số chất khác có nhiều trong gan, trứng da cóc, 1‐2 giờ sau khi ăn, các độc tố nầy gây ra các triệu chứng nỗi bật cho người bệnh là đau bụng, buồn nôn, nôn, tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim nặng, suy hô hấp và ngừng thở, trụy mạch, tử vong chỉ sau 3‐ 4 giờ nếu không được cứu chữa kịp thời tại các Khoa Cấp cứu và Hồi sức Chống độc.
 |
| Ăn thịt cóc rất dễ bị ngộ độc |
Ngộ độc mật cá
Thường nhất là mật cá trám, loại cá to trên 1 ký do thói quen truyền miệng uống sống mật cá to với mục đích tăng cường sức khỏe nhưng ngược lại gây ra suy thận cấp nặng. Trong mật cá có một chất alcol steroid gọi là 5 a cyprinol, chất nầy sau khi vào dạ dầy, vào máu đi tới gan, thận gây ra suy gan và suy thận cấp. Triệu chứng xuất hiện 1‐ 2 giờ sau khi ăn mật cá, người bệnh khó chịu, đau bụng, buồn nôn hoặc tiêu chảy, một ngày sau thấy đái ít dần rồi vô niệu, có thể phù hai chân, đau đầu, tăng huyết áp, vàng da nhẹ dần tới suy thận, suy gan và tử vong sẽ xảy ra nếu không đi cấp cứu tại bệnh viện để lọc máu.
 |  |
| Nuốt mật cá trắm là đối mặt với thần chết | Bệnh nhân cấp cứu tại Bệnh viện Bạch Mai |
Ngộ độc nấm
 |  |
| Nấm độc Amanita | Nấm amanita phalloides |
Nấm độc thường có ở rừng miền Bắc bắt đầu vào mùa mưa hoặc nấm dại mọc ở ven đường, người bị ngộ độc nấm là nhầm tưởng nấm lành ăn được. Nấm độc được chia làm hai nhóm:
‐ Nhóm nấm xuất hiện triệu chứng ngộ độc sớm trước 6 giờ sau khi ăn (< 6 giờ) đặc trưng là nấm amanita muscaria, anipantherina, nấm đỏ hay nấm mặt trời, người bệnh xuất hiện triệu chúng buồn nôn, nôn, tiêu chảy, co giật cơ, đau cơ, ảo giác… loại nấm nầy nhẹ, không gây tử vong.
‐ Nhóm nấm độc lực cao, gây tử vong cao, đặc trưng là nấm amanita phalloides, A. ocreata, A. verna… Các triệu chứng ngộ độc thường xuất hiện muộn sau khi ăn nấm (từ 6 giờ đến 1,2 ngày sau đó) là buồn nôn, nôn, cơn đau quặn bụng, tiêu chảy, tiểu ít, nước tiểu vàng thẫm, vàng mắt, suy gan cấp và suy thận cấp. Lúc nầy nguy cơ tử vong rất cao, bệnh nhân phải được lọc máu và hồi sức hỗ trợ ở cơ cở y tế hiện đại của bệnh viện lớn may ra mới cứu sống được.
Ngộ độc măng và sắn
 |  |
| Nên luộc măng thật kỹ trước khi ăn | Củ sắn chứa nhiều độc tố cyanide |
Triệu chứng xuất hiện sau vài giờ ở người ăn măng tươi và sắn độc, chất tập trung ở vỏ sắn, xơ sắn là acid cyanhydric khi vào máu, độc tố nầy gây ra thiếu oxy cho tổ chức tế bào. Người bệnh cảm thấy ngạt thở, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, nặng hơn là co giật tím và hôn mê, tụt huyết áp và tử vong nhanh chóng. Vì thế việc xử lý măng và sắn lúc đầu tiên có vai trò quyết định lọc bỏ chất độc cyanide có trong măng và sắn (luộc măng nhiều lần bỏ nước đi, hay ngâm nhiều giờ sau khi gọt vỏ và tước bỏ khi luộc), khi có triệu chứng ngộ độc phải uống ngay than hoạt tính và cho đi đến bệnh viện cấp cứu.
Ngộ độc củ ấu tầu
 |  |
| Cây ấu tầu | Củ ấu tầu chứa rất nhiều độc tố |
Củ ấu tầu từ Trung Quốc hay ở vài tỉnh miền Bắc nước ta như Cao Bằng, Lào Cai. Người dân có tục lệ ngâm rượu để xoa bóp xương khớp, tuy nhiên một số người lại nấu cháo ăn hay uống rượu có ngâm củ ấu tầu. Trong củ ấu tầu có độc tố là aconitin rất độc, ngay sau khi ăn, uống chỉ cần một ngụm nhỏ người bệnh thấy ngay cảm giác tê lưỡi, mất cảm giác ở đầu lưỡi, họng, mặt rồi đến các chi, tiếp theo là cảm giác buồn nôn, co giật cơ, rối loạn nhịp tim, trống ngực và khó thở, thở khò khè rồi ngừng thở và tử vong nhanh.
Hạt điều
Phần lớn hạt điều thô được bán trong cửa hàng đã được qua xử lý bằng cách hấp lên. Người chủ cửa hàng biết rằng hạt điều thô có chứađộc chất cho người tiêu dùng. Hạt điều chứa urushiol, một độc tố giống như độc tố chứa trong cây thường xuân và ăn hạt điều với số lượng lớn có thể gây tử vong.
 |
| Không nên ăn nhiều hạt điều |
Ớt
Mỗi quả ớt đều chứa trong lớp vỏ của nó chất capsaicin. Capsaicin là một chất gây cảm giác cay và đốt cháy. Một số loại ớt có chứa hàm lượng capsaicin cao được chiết chiết xuất và pha trộn trong sản phẩm tẩy sơn và bình xịt hơi cay của cảnh sát. Lợi ích lớn nhất của quả ớt chính là nó chứa lượng lớn vitamin C liều cao (đặc biệt là lá ớt).
 |
| Ăn ớt nhiều cũng có thể bị ngộ độc |
Củ cải trắng
Củ cải trắng thường chứa nhóm độc tố furocoumarins. Nồng độ gây độc của chất này thường cao nhất trong lớp vỏ, có thể gây đau dạ dày hoặc phản ứng rát bỏng trên da khi tiếp xúc. Do vậy cần loại bỏ triệt để vỏ và phần hư hỏng trên củ trước khi nấu. Khả năng giảm độc tố khi củ cải được nấu chín, nướng, gia nhiệt trong lò vi sóng hoặc đun sôi.
 |
| Vỏ củ cải trắng chứa nhiều độc tố furocoumarins |
Vì vậy, lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn bằng cách:
‐ Không ăn cá nóc, bạch tuộc dưới bất kỳ hình thức chế biến nào (đun sôi, cá khô, sấy, mắm).
‐ Không ăn các loại nấm rừng, nấm lạ chưa biết rõ nguồn gốc độc tính.
‐ Không uống mật các loại cá.
‐ Không ăn thịt cóc.
‐ Măng tươi muốn ăn phải ngâm nước lâu và luộc bỏ nước nhiều lần. Ăn sắn phải bóc vỏ, cắt 2 đầu và ngâm lâu trong nước truớc khi luộc hay nướng.
‐ Không uống rượu hay ăn cháo có củ ấu tầu.
‐ Không nên ăn nhiều hạt điều và ớt.
‐ Khi ăn củ cải trắng nên gọt bỏ phần vỏ và phần hư hỏng trên củ.
