Ngày 28/1/2016. Malaria News‐Bộ Y tế Campuchia công bố chiến lược sốt rét 5 năm (Ministry presents five‐year malaria strategy). Với mối quan tâm lớn về sự xuất hiện ngày càng tăng của các chủng kháng thuốc dọc theo biên giới Thái Lan nên một kế hoạch 5 năm đầy tham vọng nhằm loại bỏ chủng ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparium gây chết người ở Campuchia đã được công bố vào ngày hôm qua bởi Bộ Y tế.
Khuôn khổ hành động loại trừ sốt rét giai đoạn 2016‐2020 (Malaria Elimination Action Framework_MEAF) với một đề xuất nguồn ngân sách là 141 triệu đô la nhằm loại bỏ ký sinh trùng kểy cả chủng kháng thuốc vào năm 2020 và giảm tỷ lệ mắc bệnh sốt rét xuống dưới một ca trên 1.000 người.Phần phân tích MEAF ghi chú rằng P.falciparum cho đến năm 2011 vẫn là chủng ký sinh trùng chủ yếu của bệnh sốt rét tại Vương quốc Campuchia là một mối đe dọa đặc biệt, khi một số chủng đã bắt đầu phát triển sự đề kháng với artemisinin và các loại thuốc khác được thực hiện trong một điều trị phối hợp có gốc Artemisinine (gọi tắt là ACT) được coi là loại thuốc sốt rét được chấp nhận rộng rãi và có hiệu quả nhất. Bản kế hoạch đề cập: “Có một mối quan tâm rằng đa kháng thuốc có thể lây lan do di biến động dân số cao,nếu sự đề kháng này lây lan sang hay xuất hiện ở Ấn Độ hay vùng cận Saharan châu Phi thì các hậu quả y tế công cộng có thể là thảm khốc”.Chủng sốt rét kháng thuốc không có gì mới với Vương quốc Campuchia, thực sự nhiều nghiên cứu cho thấy rằng đất nước này là một vườn ươm cho ký sinh trùng kháng thuốc trong hơn 4 thập kỷ. Đây là một phần do chế độ Khmer Đỏ và tiếp theo là cuộc nội chiến phá vỡ các nỗ lực quốc gia và quốc tế nhằm kiềm chế bệnh sốt rét, thường dẫn đến phác đồ điều trị một phần và không đầy đủ cho phép ký sinh trùng kháng thuốc phát triển. Phát biểu bên lề của sự kiện này, Tiến sĩ Luciano Tuseo‐Giám đốc Chương trình Sốt rét của WHO tại Campuchia ngày hôm qua giải thích rằng kháng thuốc sốt rét là do việc sử dụng thuốc sốt rét không phù hợp, liều lượng không đúng cách, không hoàn thành một liệu trình điều trị, sử dụng thuốc đơn trị liệu (chỉ một loại thuốc thay vì một thuốc kết hợp) và sử dụng thuốc giả hay thuốc không qua sơ tuyển bởi WHO. Bộ trưởng Y tế Mam Bunheng phát biểu khai mạc tại Khách sạn Raffles ở Phnom Penh, khuyến khích các nhà tài trợ làm việc cùng với chính phủ để đảm bảo cho kế hoạch mà vẫn có một sự thiếu hụt kinh phí khoảng 21triệu đô la‐thành công. “Nếu thất bại, chúng ta đều phải chịu trách nhiệm, bao gồm cả bản thân mình và tất cả các bạn”, ông phát biểu và kêu gọi tăng tốc và hành động.
Theo tài liệu 66 trang được công bố tại cuộc họp, việc thực hiện MEAF dựa trên mục tiêu 5 năm, theo đó việc đầu tiên là hợp lý hóa quản lý và triển khai nguồn lực, thứ hai là đảm bảo độ bao phủ 100% test chẩn đoán và xử lý ca bệnh hiệu quả, thứ ba là bảo vệ các quần thể có nguy cơ cao thông qua “xử lý vector” (tức là triển khai màn chống muỗi chiếm một phần ba ngân sách), thứ tư là tăng cường hệ thống giám sát cho đáp ứng nhanh chóng và gia tăng xét nghiệm, thứ năm là việc triển khai các sáng kiến giáo dục y tế và phương tiện truyền thông để thúc đẩy sự can thiệp của cộng đồng. “Đó là kế hoạch tốt nhất trong khu vực và cũng so sánh với kế hoạch ở châu Phi”, Tiến sĩ Tuseo của WHO cho biết và ghi nhận sự tham vấn rộng rãi với các đối tác quốc tế đã đi vào quá trình xây dựng tài liệu. Được liệt kê như là các đối tác tài chính lớn cho kế hoạch này là Quỹ toàn cầu, USAID, Sáng kiến sốt rét của Tổng thống, Ngân hàng Phát triển Châu Á và Quỹ Gates. Có lẽ quan trọng nhất với cáckhách mời tại buổi thuyết trình vào ngày hôm qua đã nói, là giám sát và xử lý ca bệnh. Theo kế hoạch mới, bổ sung thêm hàng ngàn “Nhân viên y tế sốt rét thôn bản” (Village Malaria Workers_VMWs) mà việc chẩn đoán và báo cáo ca bệnh làm cho việc đáp ứng nhanh nhất có thể, sẽ được triển khai. Chỉ tính riêng kinh phí dành cho VMWs chiếm tới hơn 11 triệu đô la hoặc 7,9% ngân sách, và đòi hỏi có vị trí của họ trong mỗi làng ở các vùng có nguy cơ cao, mở rộng quy mô từ 2.539 ngôi làng hiện tại đến 4528 làng trong quá trình thực hiện. “Năng lực của VMWs góp phần vào sự hoàn chỉnh báo cáo”, Huy Rekol, Giám đốc Trung tâm Sốt rét Quốc gia cho biết: “Tôi hy vọng họ [các nhà tài trợ] đang hài lòng với chất lượng cao về tính trách nhiệm và sự minh bạch, họ cần có kinh phí để thay các lốp xe mà họ cần dùng cho các xe máy”.
