Ngày 31/10/2014. CNN.Dự đoán những tiến bộ y học hàng đầu cho năm 2015 (Predicting the top medical innovations for 2015).Tốc độ của khoa học thường chậm chạp không thể chịu đựng được nhưng trong thập kỷ qua chúng ta đã có những bước tiến đáng kể trong nghiên cứu y học, điều trị bệnh tật và cải thiện chất lượng cuộc sống bệnh nhân.

Cho dù đó là một sự thay đổi trong chính sách công hay là một trong những chủ trương khoa học lớn nhất trong lịch sử thì 10 tiến bộ sau đây đều đã tác động tới nền y học một cách lớn lao. Chúng ta có thể dự đoán tương lai của nền y học? Mặc dù những đứa trẻ được chọn lọc gien và một thế giới không bệnh tật có thể hoặc không thể xảy đến nhưng bạn có thể lướt thấy những tiến bộ y học sắp tới và hứa hẹn nhất mỗi nămthông qua trung tâm Cleverland Clinic.

Danh sách 10 Tiến bộ y học hàng đầu (Top 10 Medical Innovations) của trung tâm này đã trở thành một nhiệm vụ hàng năm từ 2007 bao gồm các liệu pháp điều trị và công nghệ được kỳ vọng thay đổi đáng kể việc chăm sóc bệnh nhân và cứu sống con người. TS. Michael Roizen, Giám đốc tại Cleveland Clinic và chủ tịch hội đồng quyết định danh sách, cho biết để được đánh giá mỗi tiến bộ phải có một cơ hội tốt được xuất hiện trong công chúng trong năm tiếp theo và Hội đồng cũng phải cân nhắc rằng tiến bộ này phải có tác động đáng kể tới một bộ phận dân số to lớn. Quá trình bắt đầu với một nhóm bác sĩ và nhà khoa học Cleveland Clinic sẽ đệ trình những ý tưởng của họ, những đề xuất này mà Roizen cho biết tổng số khoảng 700 theo danh sách năm 2015 sau đó được rút xuống và được 40 bác sĩ trong nhiều lĩnh vực y tế khác nhau bỏ phiếu chọn ra. Sau đây là danh sách được chọn cho năm 2015.

1.Đơn vị xử lý đột quỵ di động (Mobile stroke unit)

Hội nghị truyền hình (videoconferencing) đã mở đường vào những xe cứu thương cụ thể là cho việc xử lý bệnh nhân đột quỵ trên đường đi. Các bác sĩ thần kinh đột quỵ của bệnh viện có thể hiểu được các triệu chứng thông qua kết nối video băng thông rộng và hướng dẫn nhân viên cấp cứu, y tá chăm sóc đặc biệt và chuyên gia CTở trên xe cứu thương tiến hành xử lý điều trị. Công nghệ mới này có thể cải thiện tốc độ chăm sóc y tế rất quan trọng vì đột quỵ thường làm tổn hại và giết chết tế bào não nhanh chóng (strokes quickly damage and kill brain cells).

2.Vắc‐xin sốt xuất huyết (Dengue fever vaccine)

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) báo cáo rằng khoảng một nửa dân số thế giới đang có nguy cơ mắc sốt xuất huyết, căn bệnh cho tới nay chỉ phòng tránh được bằng biện pháp tránh muỗi đốt. Đây là căn bệnh hàng đầu gây đau ốm và tử vong ở trẻ em tại một số quốc gia, người ta đã phát triển và thử nghiệm một loại vắc‐xin mới và dự kiến sẽ có mặt vào năm 2015.

3.Xét nghiệm máu không đau đớn (Painless blood testing)

Đối với những người ghét kim tiêm lớn thì một biện pháp lấy mẫu máu gần như không đau đớn sẽ là một tin vui, thêm vào đó nó sẽ rẻ hơn và cho kết quả nhanh hơn biện pháp xét nghiệm máu hiện nay. Công nghệ mới lấy mẫu máu từ đầu ngón tay và trung tâm Cleveland Clinic báo cáo rằng có thể thực hiện được hơn 100 xét nghiệm chỉ trên một giọt máu.

4.Biện pháp mới hạ thấp cholesterol (New way to lower cholesterol)

Loại thuốc tự tiêm mới có tên gọi chất ức chế PCSK9 đã chứng minh rất hiệu quả trong việc giảm cholesterol (mỡ trong máu), những loại thuốc này có thể tỏ ra hữu ích đối với những người có lượng mỡ máu LDL cao và không có kết quả tốt với thuốc statins. Dự kiến FDA sẽ phê chuẩn loại thuốc PCSK9 đầu tiên vào năm 2015.

5.Thuốc chữa ung thư không ảnh hưởng tới các mô khỏe mạnh (Cancer drug that doesn’t harm healthy tissue)

Mặc dù liệu pháp hóa trị có thể cứu mạng bệnh nhân nhưng nó sẽ gây khó khăn cho cơ thể và tấn công các tế bào khỏe mạnh cũng như là những tế bào ung thư, một đột phá đáng hoan nghênh trong ngành điều trị ung thư, thuốc kết hợp kháng thể có thể điều trị đúng mục tiêu mà không làm hại các mô khỏe mạnh.

6.Tăng cường miễn dịch cho các bệnh nhân ung thư (Immune booster for cancer patients)

Các chất ức chế điểm kiểm soát miễn dịch đã được chứng minh giúp ngăn ngừa các tế bào ung thư “trốn tránh” (hiding) hệ miễn dịch cho phép cơ thể chiến đấu hiệu quả hơn với những tế bào dị thường này. Kết hợp với liệu pháp hóa trị và xạ trị, các loại thuốc này đã cho thấy các dấu hiệu thuyên giảm ung thư đáng kể và lâu dài đới với những bệnh nhân có khối u ác tính di căn (metastatic melanoma), một trong những dạng ung thư nguy hiểm nhất.

7.Thiết bị điều hòa nhịp tim không dây (Wireless cardiac pacemaker)

Tới thời điểm này, dây là một thành phần cần thiết trong các máy điều hòa nhịp tim, một loại máy điều hòa nhịp tim không dây mới có kích thước của một vitamin có thể được cấy trong tim mà không cần phẫu thuật, viên pin lithium‐ion của nó ước tính có thể hoạt động khoảng 7 năm.

8.Những loại thuốc mới cho bệnh xơ hóa phổi tự phát (New medications for idiopathic pulmonary fibrosis)

Bệnh xơ hóa phổi tự phát (Idiopathic pulmonary fibrosis) là một căn bệnh đe dọa tính mạng gây ra các vết sẹo trong phổi, dẫn đến khó thở và thiếu ô‐xi trong não và những cơ quan khác. Tuổi thọ kéo dài thêm sau khi được chẩn đoán là 3 đến 5 năm nhưng những con số này có thể thay đổi nhờ vào hai loại thuốc thử nghiệm đã được FDA phê duyệt có tác dụng làm chậm diễn tiến của căn bệnh: pirfenidone và nintedanib.

9.Liệu pháp xạ trị một liều duy nhất cho ung thư vú (Single‐dose radiation therapy for breast cancer)

Viện Ung thư Quốc gia (The National Cancer Institute) ước tính rằng 40.000 phụ nữ tại Hoa Kỳ sẽ tử vong do ung thư vú trong năm 2014. Trung tâm Cleveland Clinic dẫn chứng nhiều cuộc hẹn hóa trị liệu, đôi khi đòi hỏi bệnh nhân phải di chuyển một quãng đường dài, và làm trở ngại sự thành công của công tác điều trị. Liệu pháp xạ trị trong phẫu thuật là một giải pháp mới. Biện pháp này xử lý khối u ung thư vú trong quá trình phẫu thuật với một liều duy nhất, giúp giảm thời gian và chi phí điều trị.

10.Loại thuốc mới dành cho bệnh suy tim (New drug for heart failure)

Theo Viện Tim, Phổi và Huyết học Quốc gia (National Heart, Lung and Blood Institute) có khoảng 5,1 triệu người ở Hoa Kỳ mắc bệnh suy tim thường được điều trị với nhiều loại thuốc kết hợp nhưng một loại thuốc mới, chất ức chế neprilynsin thụ thể angiotensin (angiotensin‐receptor neprilysin inhibitor) được FDA ưu tiên cấp phép bởi vì nó có khả năng giảm nguy cơ tử vong do suy tim hiệu quả hơn các liệu pháp hiện tại. Để biết thêm thông tin về danh sách các sáng kiến y học hằng năm bao gồm các mô tả và đoạn phim video, tải ứng dụng “Innovations” hoặc vào trang web này. Một bài đặc biệt “where is it now” cũng bao gồm nội dung cập nhật các sáng kiến nằm trong danh sách 10 tiến bộ hàng đầu trong các năm trước. Roizen cho biết: “Chúng tôi nhìn vào quá khứ để thấy được điều mà chúng tôi đã chọn ra để cải thiện quá trình, với một trường hợp ngoại lệ chúng tôi đã làm khá tốt”.