Zuckerberg và Chan tài trợ nghiên cứu giải quyết tất cả bệnh tật vào năm 2100

Ngày 21/9/2016. BBC News‐Người sáng lập Facebook Mark Zuckerberg và vợ là Priscilla Chan cam kết tài trợ 3 tỷ đô la (USD) cho nghiên cứu y học trong thập kỷ tới nhằm giải quyết tất cả bệnh tật vào năm 2100 (Zuckerberg and Chan aim to tackle all disease by 2100).

Trong một cuộc họp báo ở San Francisco họ cho biết mục đích cuối cùng là để “chữa bệnh, phòng ngừa hoặc xử lý tất cả bệnh tật vào cuối thế kỷ này” (cure, prevent or manage all diseases by the end of the century). Các nhà lãnh đạo công nghệ cao đang ngày càng hướng sự quan tâm đến sức khỏe, theo đó ngân quỹ này sẽ được cung cấp bởi sáng kiến Chan Zuckerberg do họ thành lập tháng 12/2015. Tuần trước đó, Microsoft cũng dự định “giải quyết” (solve) ung thư bằng cách sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (using artificial intelligence tools). Đơn vị DeepMind của Google đang làm việc với dịch vụ y tế quốc gia (NHS) phát hiện cách sử dụng máy tính để chẩn đoán bệnh chính xác hơn, IBM và MIT công bố một sự cộng tác vào đầu tuần này để phát triển các hệ thống AI‐based có thể giúp bác sĩ cải thiện việc chăm sóc bệnh nhân cao tuổi và người tàn tật. Mặc dù vậy, kế hoạch của Chan Zuckerberg được đánh dấu bởi tham vọng của mình.

Dự án Trung tâm sinh học (Biohub projects)

Ông Zuckerberg cho rằng hiện nay số tiền dành cho điều trị bệnh cao gấp 50 lần so với chữa bệnh ngăn chặn từ nơi phát bệnh (the first place) và nhấn mạnh điều này cần được thay đổi. Mark Zuckerberg nói: “Tất cả chúng ta đều có cơ hội làm cho thế giới này trở nên tốt đẹp hơn nhiều so với thế giới chúng ta đã tìm ra”, ông vạch ra 3 nguyên tắc hướng dẫn các khoản đầu tư của vợ chồng ông bao gồm đưa các nhà khoa học và các kỹ sư lại cùng nhau; xây dựng các công cụ và công nghệ thúc đẩy nghiên cứu; tăng cường huy động các nguồn tài trợ nhiều hơn cho khoa học trên toàn thế giới. Bà Chan cho biết thêm rằng họ đã cam kết dành 600 triệu USD để thành lập một trung tâm nghiên cứu mới gọi là Trung tâm sinh học (Biohub) sẽ tập hợp các kỹ sư, các nhà khoa học máy tính, các nhà sinh học, các nhà hóa học và các nhà sáng tạo khác đến cùng nhau. Trung tâm sinh học ban đầu sẽ tập trung nghiên cứu 2 dự án, dự án thứ nhất là Cell Atlas‐một “bản đồ” (map) mô tả các kiểu tế bào khác nhau giúp kiểm soát các cơ quan chính của cơ thể; dự án thứ hai là sáng kiến bệnh truyền nhiễm (Infectious Disease Initiative) cố gắng phát triển các vaccine và các test chẩn đoán mới để giải quyết HIV, Ebola, Zika và các bệnh mới nổi khác. Ông Zuckerberg dự đoán đến 2100 tuổi thọ trung bình sẽ hơn 100 tuổi nhưng ông cảnh báo sẽ phải mất nhiều năm trước khi ngân quỹ của vợ chồng ông có thể mang lại các thuốc điều trị mới và phải mất thêm thời gian nữa trước khi chúng có thể được áp dụng cho bệnh nhân.

Bill Gates said his hosts were making an “incredible commitment to research and development”

Người đồng sáng lập Microsoft Bill Gates‐người đã tài trợ cho nghiên cứu sức khỏe thông qua Quỹ Bill & Melinda Gates đã xuất hiện tại sự kiện này để ca ngợi việc công bố, ông mô tả đó là một dự án “rất táo bạo và đầy tham vọng” (very bold and ambitious) nhưng nói thêm rằng “chúng ta rất cần khoa học này” (we desperately need this science).

Các mục tiêu dài hạn (Long‐term goals)

Ông Zuckerberg và bà Chan công bố vào tháng 12/2015 rằng họ đã lên kế hoạch cung cấp 99% cổ phần của họ trong Facebook để tài trợ cho sự nghiệp chính đáng theo sau sự ra đời của cô con gái, nhiệm vụ được ghi nhận của tổ chức này là tạo ra các khoản đầu tư nghiên cứu dài hạn nhằm nâng cao tiềm năng con người và thúc đẩy bình đẳng, trước đó cặp vợ chống này đã công bố đầu tư vào khởi nghiệp liên quan đến giáo dục.

Ông Zuckerberg và bà Chan lập công ty từ thiện của mình sau sự ra đời của cô con gái tên Max

Một chuyên gia cho rằng giải quyết tất cả các bệnh là “quá tham vọng” (clearly ambitious) nhưng cho biết thêm các nhà hảo tâm với tiền đầy túi đã xác định bởi thực tế họ có thể chấp nhận các rủi ro như vậy. “Việc công bố của Chan Zuckerberg bất thường về quy mô nhưng phù hợp với xu thế các nhà tài trợ lớn nhất hiện nay‐những người muốn đạt được sự thay đổi, thích tài trợ phòng bệnh hơn chữa bệnh, có xu hướng đầu tư vào đại nghĩa và những tổ chức mà họ đã kết nối trước”, TS. Beth Breeze, giám đốc trung tâm hoạt động từ thiện tại trường Đại học Kent nhận xét: “Hầu hết các đóng góp phản ánh ‘tự truyện về từ thiện’ (‘philanthropic autobiography’) của các nhà tài trợ và điều này cũng không ngoại lệ. Chan là một cựu sinh viên của trường Đại học California, San Francisco vì vậy cặp vợ chồng này đã biết và tin cậy với những người mà sẽ chi tiêu tiền. Cô ấy được đào tạo để trở thành bác sĩ nhi khoa và gần đây đã là một người mẹ nên phù hợp với kinh nghiệm cá nhân và chuyên môn của mình với các ưu tiên từ thiện của cô ấy”.