Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị sử dụng hai loại thuốc chống viêm cho bệnh nhân Covid‐19 nặng, giúp giảm 17% nguy cơ tử vong.
Loại thuốc WHO nhắc đến chứa tocilizumab và sarilumab (vốn là hoạt chất trong thuốc điều trị viêm khớp), có tác dụng ức chế protein interleukin‐6 (IL‐6). Protein này tham gia vào phản ứng tăng viêm ở một số bệnh nhân Covid‐19, hay còn gọi là bão cytokine. Đây là hiện tượng hệ miễn dịch cơ thể phản ứng quá mức, giải phóng ồ ạt chất cytokine gây viêm, tổn thương nặng các cơ quan nội tạng.
“Phản ứng thái quá của hệ miễn dịch thường xảy ra ở những người mắc bệnh nặng hoặc nghiêm trọng do Covid‐19, có thể rất có hại cho sức khỏe của bệnh nhân. Thuốc ức chế interleukin‐6 sẽ giúp ngăn chặn phản ứng quá mức này”, thông báo của WHO cho hay.
Theo WHO, bệnh nhân nên dùng thuốc có tên Actemra (chứa tocilizumab) của hãng Roche, hoặc thuốc Kevzara (chứa sarilumab) của Sanofi và Regeneron.
Kết quả nghiên cứu mới nhất đăng trên tạp chí Hiệp hội Y khoa Mỹ ngày 6/7 cho thấy sử dụng kết hợp các thuốc ức chế IL‐6 với thuốc có chứa steroid trong điều trị bệnh nhân Covid‐19 thể nặng có thể giảm nguy cơ tử vong 17%, so với người chỉ điều trị bằng steroid.
Theo đó, ở những bệnh nhân dùng steroid kết hợp thuốc ức chế IL‐6, nguy cơ phải dùng máy thở hoặc tử vong là 26%, thấp hơn tỷ lệ 33% ở những người chỉ được dùng phác đồ thông thường. Như vậy, cứ 100 bệnh nhân sẽ có thêm 7 người được cứu sống và tránh được nguy cơ phải thở máy nếu dùng phác đồ kết hợp trên.
Ở những bệnh nhân triệu chứng nhẹ/trung bình, sử dụng kết hợp thuốc như trên có thể giảm 21% nguy cơ bệnh diễn tiến xấu phải dùng tới máy thở hoặc tử vong.
Tổng thể, nguy cơ tử vong trong vòng 28 ngày ở nhóm dùng kết hợp các thuốc trên là 22%, so với tỷ lệ 25% ở những người được điều trị thông thường.
Nghiên cứu xem xét 27 thử nghiệm lâm sàng trên hơn 10.000 bệnh nhân, trong đó 6.449 bệnh nhân được chỉ định ngẫu nhiên điều trị kết hợp các chất ức chế IL‐6 và 4.481 người được điều trị thông thường hoặc bằng giả dược.
Tuy nhiên, WHO vẫn quan ngại về giá thành của thuốc và nguồn cung đối với các nước nghèo. Ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, tổng giám đốc WHO, nói: “Phần lớn người dân trên thế giới không thể tiếp cận hoặc mua thuốc ức chế interleukin‐6”. Tổ chức Y tế Thế giới kêu gọi các công ty giảm giá và tăng nguồn cung, đặc biệt ở các nước có số ca nhiễm đang gia tăng.
Theo nhà sản xuất, giá của Actemra là khoảng 2.300 USD một liều dưới dạng thuốc tiêm tĩnh mạch, có thể dùng cho bệnh nhân Covid‐19 nhập viện. Một liều Kevzara tại Mỹ có giá 1.830 USD.
Các nhà khoa học bắt đầu nghiên cứu thuốc IL‐6 ngay từ buổi đầu đại dịch nhưng theo một số nghiên cứu lớn, thuốc không cho kết quả thuyết phục. Tuy nhiên, dữ liệu tích cực từ các thử nghiệm tại Anh trong những tháng gần đây đã khơi dậy sự quan tâm và thúc đẩy cơ quan quản lý xem xét phê duyệt thuốc.
Vào tháng 6, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cho phép sử dụng khẩn cấp thuốc Actemra của Roche kết hợp với steroid cho một số bệnh nhân Covid‐19 nhập viện.
