Tình cờ đọc ít thông tin trên mạng, ở đâu đó trong xã hội thỉnh thoảng vẫn có trường hợp người hành nghề y hoặc đội lốt nghề y thực hiện hành vi không đứng đắn, dâm ô với bệnh nhân, đặc biệt là bệnh nhân nữ. Vấn đề này đã vi phạm đạo đức của người làm công tác y tế. Thật đáng buồn và xấu hổ cho hiện tượng này vì nó làm xấu đi hình ảnh của thầy thuốc đối với người dân.
Thời gian học tại trường y, ngoài việc đào tạo y nghiệp, các thầy cô giáo cũng có trách nhiệm dạy dỗ sinh viên giữ gìn đạo đức trong sáng khi còn học tập và hành nghề sau tốt nghiệp. Y đạo hay y đức có nhiều vấn đề khác nhau nhưng trong giao tiếp, cư xử với bệnh nhân nhất là bệnh nhân nữ, thầy thuốc cần phải hết sức đứng đắn, tế nhị trong thực hành y nghiệp. Điều này bản thân tôi, các bạn học đã lưu ý thận trọng trong quá trình thực tập lâm sàng tại bệnh viện khi tiếp xúc với bệnh nhân, người nhà bệnh nhân là đối tượng nữ một cách đúng mực để tránh hiểu lầm đáng tiếc xảy ra. Lúc còn là sinh viên năm 3 thực tập tại khoa sản phụ là nơi có nhiều sản phụ đến sinh và bệnh nhân nữ khám chữa bệnh phụ khoa; khi thăm khám cho sản phụ hoặc người bệnh phụ khoa trong phòng khám riêng, tôi luôn gọi người nhà bệnh nhân hoặc bạn học, nữ hộ sinh làm việc tại khoa hay sinh viên hộ sinh có mặt với lý do đơn giản là giúp việc này hoặc việc kia. Đây là điều kiện giúp mình rèn luyện vững vàng khi tiếp xúc với vấn đề nhạy cảm, kín đáo của phụ nữ; lúc đó bản thân còn là thanh niên trẻ khỏe, chưa vợ nên phải có ý chí. Đây chỉ là bước khởi đầu tu luyện để chuẩn bị nhân cách, đạo đức khi vào đời.
 |
| Người hành nghề y cần thận trọng vấn đề này khi thực hành y nghiệp để giữ gìn sự trong sáng về y đức |
Thế rồi đất nước được giải phóng và thống nhất, cũng đến ngày tôi tốt nghiệp ra trường. Được phân công nhận nhiệm vụ tại Quy Nhơn, xa gia đình nơi tôi đã sinh ra, lớn lên và trưởng thành. Thay đổi hoàn cảnh, điều kiện sống với sinh hoạt, ăn ở tại nhà tập thể của cơ quan để làm việc cho một viện nghiên cứu. Thời điểm này, số lượng bác sĩ công tác tại cơ sở y tế cũng như hiện diện ngoài xã hội còn rất ít; vì vậy luôn được người dân trọng thị khi bị đau ốm, bệnh tật cần giúp đỡ. Tôi được một số người đến nhờ khám chữa bệnh, trong đó có cả bệnh nhân nữ và người bệnh mắc bệnh phụ khoa. Khi thì gia đình mời về nhà, lúc thì đến phòng ở tập thể cơ quan; mỗi phòng ở được bố trí hai cán bộ đại học nên cũng thuận tiện. Trong khám chữa bệnh, tôi luôn thận trọng những điều tế nhị như hồi mình còn ở trường. Một lần có người bệnh gần cơ quan bị mắc bệnh huyết trắng do viêm nhiễm âm đạo đến phòng ở tập thể vào thời điểm buổi tối để nhờ khám chữa bệnh. Do muốn kín đáo nên bệnh nhân chỉ có một mình, không có người nhà đi theo; khi chuẩn bị xong dụng cụ khám, tôi gọi anh bạn cùng phòng ở nhưng không làm nghề y giúp: “Linh ơi! Vào đây anh nhờ”. Khi có người vào phòng kín, tôi mới bắt đầu khám và nói: “Em cầm đèn rọi rõ kỹ giúp anh”. Ngỡ ngàng nhưng anh bạn này vẫn phải cố gắng để giúp tôi vì biết đây là một vấn đề tế nhị. Khi người bệnh đã về nhà không có mặt chỗ, Linh phàn nàn: “Em chưa có vợ mà anh nhờ soi đèn khám làm em run quá vì em chưa từng thấy chỗ kín của người phụ nữ bao giờ”. Tôi phì cười và nói: “Tập nhìn cho quen để mai mốt còn lấy vợ nữa chứ…”. Sau đó bệnh nhân được chữa khỏi căn bệnh phụ khoa mắc phải.
Tôi nhớ một trong những nội dung lời tuyên thệ của sinh viên tốt nghiệp tại Trường Đại học y khoa Huế nêu rõ: “Trong khi hành nghề, tôi chỉ dùng mọi hiểu biết về người bệnh để phục vụ y đạo”. Liên hệ với nội dung này, Y tổ của Việt Nam Hải Thượng Lãn Ông cũng đã có điều căn dặn: “Khi xem bệnh cho đàn bà, con gái và đàn bà góa, ni cô cần phải có người nhà bên cạnh mới bước vào phòng mà thăm bệnh để tránh hết sự nghi ngờ; dù cho đến con hát nhà thổ cũng vậy, phải đứng đắn, coi họ như con nhà tử tế, chớ nên đùa cợt mà mang tiếng bất chính, sẽ bị hậu quả về tà dâm”. Hiện nay chưa có một văn bản nào của Bộ Y tế quy định về việc khám chữa bệnh cho bệnh nhân nữ cụ thể, đặc biệt là đối với bác sĩ nam. Tuy vậy nhưng các cơ sở y tế đã có nội quy hướng dẫn bác sĩ nam khi khám bệnh cho bệnh nhân nữ cần phải có thêm một đồng nghiệp hay một người nhà bệnh nhân ở bên cạnh, nhất là khám bệnh trong phòng kín riêng biệt vì đây là vấn đề tế nhị nhưng dễ bị nghi ngờ.
Người hành nghề y cần thận trọng vấn đề này khi thực hành y nghiệp để giữ gìn sự trong sáng về y đức.
