Sự lan rộng gần đây của Plasmodium vivax và tính đồng nhất về di truyền với Plasmodium simium (ký sinh trùng ở khỉ)

31/10/2005

Plasmodium vivax gây bệnh sốt rét rộng rãi nhất về mặt địa ký, hàng năm có đến 70‐80 triệu người nhiễm P. vivax khắp các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới của các châu lục trên thế giới.

Lim CS, Tazi L, Ayaia FJ.

Department of Eco/ogy ang Evo/utionary Bioiogy, University of

Caiifomia, Irvine, CA 92697.

Infect Im mun. 2005 Noi; 73( / l):7375‐80

PNAS ‐ October 25, 05 ‐ Vo/. 102 ‐ 15523‐ 15528

Plasmodium‐vivax gây bệnh sốt rét

Plasmodium vivax gây bệnh sốt rét rộng rãi nhất về mặt địa ký, hàng năm có đến 70‐80 triệu người nhiễm P. vivax khắp các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới của các châu lục trên thế giới. Trình tự AND của gen Csp (circumspơrozoite protein) của 24 chủng P. vivax đại diện về địa lý và 2 chủng P. simium, ký sinh trên một số đoài khỉ châu Mỹ đã được phân tích. Kết quả cho thấy gen Csp có 2 kiểu, VK21O vàVK247, hai kiểu này khác nhau bởi ba vị trí axít amin dùng để chẩn đoán phân biệt, một là ở các vùng cuối 3′ và 5′ (vùng 5′ và 3′ không lặp) của gen và một ở trung đoạn chèn nằm trước vùng không lặp 3′ .
Vùng trung tâm của gen chứa khoảng 38 cấu trúc lặp có chiều dài 4 hoặc 5 axít amin, và sự khác nhau về các cấu trúc lặp này cũng được dùng để chẩn đoán phân biệt giữa 2 kiểu VK2 10 và VK247. Có rất ít sự thay thế đồng nghĩa (giống nhau) ở trong và giữa 2 kiểu này.Chính vì vậy, một giả thuyết được đưa ra là sự trải rộng của P. vivax chỉ vừa mới đây. Hai trình tự Csp của P. simium thuộc về một trong 2 kiểu VK và không thể phân biệt về di truyền với các chủng P. vivax tương ứng, điều này cho thấy ít nhất có hai sự chuyển vật chủ đã xảy ra giữa người và khỉ châu Mỹ . Khả năng 2 kiểu trình tự này xuất hiện độc lập ở người và khỉ do chọn lọc tự nhiên đã được loại trù. Còn có nhiều lý do ủng hộ cho từng hướng chuyển vật chủ có thể ở người và khỉ.
Ký sinh trùng P. simium của khỉ.

Tác giả: Lược dịch
Ngô Thị Hương

Chia sẻ:

Tin cùng chuyên mục

Một số xét nghiệm sinh học phân tử trong nghiên cứu một số bệnh truyền nhiễm ở người (Tiếp theo và hết)

04/05/2026 | Sinh học phân tử

Tương tự như PCR, thì realtime PCR cũng là một kỹ thuật nhân bản DNA dựa vào chu kỳ nhiệt. Tuy nhiên, trong kỹ thuật PCR cần phải đợi PCR…

Cập nhật một số nghiên cứu về loài ký sinh trùng sốt rét Plasmodium vivax còn bí ẩn để tiến tới loại trừ sốt rét (Phần 1)

17/03/2026 | Sinh học phân tử

Một nghiên cứu dịch tễ phân tử của bệnh nhiễm trùng P. vivax ở các loài vượn sống hoang dã. Bằng cách sàng lọc hơn 5.000 mẫu phân từ 78…

Thí điểm ứng dụng khuếch đại đẳng nhiệt vòng lặp (LAMP) trong đánh giá nhiễm ký sinh trùng sốt rét không triệu chứng trong tiến trình tiến tới loại trừ sốt rét? (Phần 3‐Hết)

09/03/2026 | Sinh học phân tử

Giá trị dự đoán dương tính của LAMP (84,6% [95% CI 79,2‐89,0]) thấp hơn so với cả phương pháp soi KHV (93,2% [87,8‐96,7]) và RDT (99,3% [96,1‐100]). Giá trị dự…