Mỗi lần trong nhà, kể cả trẻ nhỏ, có người bị đi tiêu chảy mất nước, tôi thường được các nhân viên y tế cấp và hướng dẫn sử dụng gói thuốc ORS pha dung dịch uống để điều trị bệnh. Vậy đây là loại thuốc gì và cách sử dụng như thế nào để có hiệu quả, mong được bác sĩ tư vấn, giúp đỡ.
Trần Bá Chỉa (Quảng Nam)
Đặc điểm của ORS
ORS thường được gọi là thuốc bột uống bù dịch, viết tắt từ chữ tiếng Anh Oral Rehydration Salts có nghĩa là chất muối để bù nước bằng đường uống. ORESOL cũng viết tắt từ chữ tiếng Anh Oral Rehydration Solution có nghĩa là dung dịch bù nước bằng đường uống. Gói ORS sau khi pha với nước sẽ thành dung dịch của ORS và được gọi là ORESOL. Về thuật ngữ, có thể nói “gói ORESOL” là “gói ORS”, còn “dung dịch ORESOL” chính là “dung dịch ORS” hoặc “ORESOL”.
ORS là một hỗn hợp đặc biệt gồm các loại muối khô, khi hòa tan với nước sạch có thể uống để bù nước và điện giải cho cơ thể bị mất nước do tiêu chảy. Hiện nay, trong hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), gói ORS loại mới có áp lực thẩm thấu thấp được khuyến cáo sử dụng cho các trường hợp bị tiêu chảy. Gói ORS loại mới có áp lực thẩm thấu thấp với thành phần giống như gói ORS thông thường nhưng có hàm lượng thay đổi để khi pha với nước có nồng độ đường và muối thấp hơn. Sử dụng ORS loại mới đã được chứng minh có hiệu quả trong việc rút ngắn thời gian tiêu chảy và giảm nhu cầu truyền dịch ở các bệnh nhân tiêu chảy.
Gói ORS loại mới có trên thị trường
Hiện nay trên thị trường có hai loại gói ORS mới có áp lực thẩm thấu thấp đã lưu hành với thành phần và hàm lượng khác nhau. Loại gói ORS dùng để pha với 200ml nước có 0,52g natri chlorid; 2,7g glucose khan; 0,3g kali chlorid và 0,58g natri citrate dihydrate. Loại gói ORS dùng để pha với 1.000ml nước có 2,6g natri chlorid; 13,5g glucose khan; 1,5g kali chlorid và 2,9g natri citrate dihydrate.
Cách pha dung dịch ORS hay ORESOL phải bảo đảm nguyên tắc là pha toàn bộ gói ORS với vừa đủ một lượng nước sạch theo hướng dẫn của nhà sản xuất, không được chia nhỏ để pha làm nhiều lần. Khuấy đều cho tới khi chất bột tan hoàn toàn trong nước. Nếu pha không đúng sẽ làm cho tình trạng bệnh tiêu chảy càng trầm trọng hơn. Chỉ pha gói ORS với nước sạch, không được pha với sữa, nước khoáng, nước canh, nước trái cây hoặc nước ngọt… và tuyệt đối không cho thêm đường. Dung dịch ORS đã pha chỉ được sử dụng trong vòng 24 giờ, không được sử dụng cho ngày hôm sau; nếu cần dùng phải pha lại gói ORS khác.
Cách uống dung dịch ORS như thế nào để có hiệu quả ?
Để bảo đảm hiệu quả trong việc sử dụng dung dịch ORS khi bị tiêu chảy mất nước, lượng dung dịch cần uống sau mỗi lần đi ngoài. Trẻ em dưới 2 tuổi uống từ 50 đến 100ml. Trẻ em từ 2 đến 10 tuổi uống từ 100 đến 200ml. Trẻ em trên 10 tuổi và người lớn uống theo nhu cầu. Đối với trẻ nhỏ, cho uống liên tục nhiều ngụm nhỏ bằng thìa hoặc cốc nhỏ. Nếu trẻ nôn, chờ khoảng 10 phút rồi tiếp tục cho uống nhưng phải uống chậm hơn.
