Chào mừng bạn đến với website Viện Sốt rét-KST-CT Quy Nhơn

  DANH MỤC

  Liên kết website

  Bản đồ

  Thống kế truy cập

Đang online: 2
Hôm nay: 12
Hôm qua: 23
Tuần này: 498
7 ngày trước: 504
Tháng này: 991
30 ngày trước: 1037

Người dân tộc Kháng

Người dân tộc Kháng còn có các tên gọi khác là Xá Khao, Xá Xúa, Xá Đón, Xá Dâng, Xá Hộc, Xá Aỏi, Xá Bung, Quảng Lâm. Đây là một dân tộc thiểu số sử dụng ngôn ngữ thuộc ngữ chi Khơ Mú của ngữ tộc Môn‐Khmer. Ngôn ngữ của người dân tộc Kháng rất gần với tiếng của người Xinh Mun, gọi là tiếng Puộc.

Người dân tộc Kháng còn có các tên gọi khác là Xá Khao, Xá Xúa, Xá Đón, Xá Dâng, Xá Hộc, Xá Aỏi, Xá Bung, Quảng Lâm. Đây là một dân tộc thiểu số sử dụng ngôn ngữ thuộc ngữ chi Khơ Mú của ngữ tộc Môn‐Khmer. Ngôn ngữ của người dân tộc Kháng rất gần với tiếng của người Xinh Mun, gọi là tiếng Puộc.

Dân số và địa bàn cư trú

Tại Việt Nam, người dân tộc Kháng cư trú tại tỉnh Sơn La và Lai Châu. Theo điều tra dân số vào năm 1999, dân tộc Kháng có 10.272 người. Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, dân tộc Kháng ở Việt Nam có dân số 13.840 người, cư trú tại 25 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người dân tộc Kháng cư trú tập trung tại các tỉnh Sơn La 8.582 người, chiếm tỷ lệ 62 % tổng số người Kháng tại Việt Nam, tỉnh Điện Biên 4.220 người, chiếm tỷ lệ 30,5% tổng số người Kháng tại Việt Nam, tỉnh Lai Châu 960 người.

Tại Lào, người dân tộc Kháng được gọi bằng các tên gọi khác nhau như Phong Kniang, Pong 3, Khaniang, Kenieng, Keneng, Lao Phong với dân số khoảng 1.000 ngườitheo số liệu của Wurm và Hattori, 1981.

Về đặc điểm kinh tế, văn hóa

Người dân tộc Kháng làm rẫy theo lối chọc lỗ tra hạt, họ trồng nhiều lúa nếp làm lương thực chính, hiện nay nhiều nơi đã chuyển sang cày bừa đất, gieo hạt, có ruộng bậc thang nhưng không nhiều. Họ chăn nuôi gà, lợn, trâu là phổ biến. Nghề thủ công đan lát như làm ghế, rổ, rá, nia, hòm, gùi… khá phổ biến. Ngoài ra họ còn làm thuyền độc mộc kiểu đuôi én được người dân tộc Thái ưa chuộng. Người dân tộc Kháng thường dùng loại gùi một quai, đeo qua trán. Họ trồng bông rồi đem bông đổi lấy vải và đồ mặc của người Thái.

Về văn hóa, theo phong tục của người dân tộc Kháng, người chết được chôn cất chu đáo, trên mộ có nhà mồ, các đồ vật dành cho người chết như hòm đựng quần áo, giỏ cơm, ống hút rượu, bát, đũa… Phía đầu mộ thường chôn một cột cao từ 4 đến 5 mét, trên đỉnh có con chim gỗ và treo chiếc áo của vợ hay chồng người chết.

Người dân tộc Kháng có quan niệm mỗi người có 5 hồn, hồn chính trên đầu và 4 hồn kia ở tứ chi. Khi chết mỗi người biến thành “ma ngắt” ngụ ở 5 nơi. Hồn chủ thành ma ở nhà, chỗ thờ tổ tiên là “ma ngắt nhá”, hồn tay phải trên thiên đàng là “ma ngắt kỷ”, hồn tay trái ở gốc cây làm quan tài là “ma ngắt hóm”, hồn chân phải ở nhà mồ là “ma ngặt mơn”, hồn chân trái lên trời thành ma trời là “ma ngặt xừ ù”.

Về nhà cửa, trang phục

Người dân tộc Kháng thường ở nhà sàn. Nhà thường có 3 gian 2 chái, mái nhà kiểu mu rùa và hai cửa ra vào ở hai đầu nhà, 2 cửa sổ ở hai vách bên. Trước kia, mái nhà ở hai đầu hồi thường được làm thẳng, hiện nay nhiều nơi đã làm mới hình mái rua như nhà của người dân tộc Thái Đen. Mỗi nhà có hai bếp lửa, một bếp để nấu ăn hàng ngày, còn một bếp để sưởi ấm và để nấu đồ cúng khi bố mẹ chết.

Trang phục của người dân tộc Kháng có cá tính tộc người bị mờ nhạt và giống phong cách trang phục của người dân tộc Thái Đen. Phụ nữ người dân tộc Kháng thường nhuộm răng đen, ăn trầu.

Tác giả: TTƯT.BS. Nguyễn Võ Hinh
Chia sẻ:

Tin cùng chuyên mục

Tổ chức HPA đồng hành với cuộc chiến chống sốt rét ở một xã vùng biên

Nằm ở phía Nam của huyện, cách thị trấn Khe Sanh khoảng 40km, có đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Lào với 3 thôn và dân số hơn…

Hội thi truyền thông phòng chống sốt rét cùng với tổ chức HPA Việt Nam

Trong thời gian qua, bên cạnh sự đầu tư nguồn lực to lớn của Đảng và Nhà nước và sự chỉ đạo quyết liệt của ngành y tế phối hợp…

Những khó khăn, thách thức và giải pháp phòng chống sốt rét ở một xã vùng biên giới

Phải mất gần 4 giờ đồng hồ bằng xe máy từ Đông Hà chúng tôi mới đến được xã A Dơi ‐ một xã nằm ở vùng biên giới, phía…

Ghi nhận thành quả phòng chống sốt rét từ một xã vùng sâu

Xy là một xã nằm ở phía Tây của huyện, cách Trung tâm huyện lỵ khoảng 50 km, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số, có cuộc sống…

Giải pháp hướng tới lộ trình loại trừ sốt rét tại Hướng Hóa

Hướng Hóa vẫn là vùng sốt rét lưu hành từ vừa đến nặng với dân số gần 90.000 người, trong đó gần ½ dân số là đồng bào dân tộc…

Một số điều cần biết về túi y tế của nhóm y tế thôn bản và cơ sở vật chất của một trạm y tế xã

Châu Thành Ph., 31 tuổi, TT Eakar, Đăk Lăk, 0913….: Kính thưa các bác sỹ cho em hỏi trong túi y tế của nhóm y tế thôn bản thường chứa…

Vùng đồng bào dân tộc thiểu số gắn liền với đói nghèo và dịch bệnh

Nước ta có 54 dân tộc anh em cùng chung sống, ngoại trừ Kinh là dân tộc đa số chiếm 85% dân số cả nước, còn lại là dân tộc…

Hơn 54.000 tỷ đồng phát triển vùng dân tộc, miền núi

Mặc dù trong điều kiện ngân sách nhà nước khó khăn, song trong giai đoạn 2006 ‐ 2012, chính phủ đã bố trí nguồn cho các chương trình, chính sách…

Ðừng đánh mất “hồn’’ của nhà Rông

Tây Nguyên là mảnh đất tươi đẹp, nơi sinh sống của các dân tộc Ê đê, Zarai; Bahnar, Xê Ðăng, Giẻ Triêng, Brâu,… Ðây là một vùng đất mang đậm…

Tây Nguyên đua nhau bỏ học, “bắt chồng”

Hiện nay, một số địa phương ở Tây Nguyên nói chung, tỉnh Gia Lai, Kon Tum nói riêng, tình trạng một số học sinh dân tộc thiểu số bỏ học,…