Một trẻ em ở bản K’Lô, huyện K’Lưm, tỉnh Xê Kông, nước CHDCND Lào; giáp ranh biên giới với huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế bị sốt rét nặng. Bệnh nhi có cơ địa suy dinh dưỡng và mắc sốt rét nặng, được gia đình phía bên kia biên giới đưa vào bệnh viện huyện A Lưới với tình trạng nguy kịch, có các dấu hiệu dự báo sốt rét ác tính. Tại đây đã xử lý ban đầu và chuyển lên tuyến trên vì không có điều kiện lưu giữ hồi sức cấp cứu, bệnh nhân đã được kịp thời cứu chữa khỏi bệnh.
Bệnh nhi Hồ K., 7 tuổi, ở bản K’Lô, huyện K’Lưm, tỉnh Xê Kông, nước CHDCND Lào; giáp ranh với xã A Đớt, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế, cách cửa khẩu biên giới S10 Việt Nam‐Lào khoảng 10 km về phía tây. Trẻ bị sốt cao ở nhà 3 ngày, chưa dùng thuốc điều trị, được gia đình ở bên kia biên giới đưa đến bệnh viện huyện A Lưới trong tình trạng nặng trên cơ địa suy dinh dưỡng. Khi vào bệnh viện, bệnh nhi đang sốt cao 40,5oC, mạch 125 lần/ phút, nhịp thở 40 lần/ phút; bị mệt nhọc nhiều, có nôn mửa trước đó ở nhà và lúc đến viện; thể trạng gầy yếu, suy kiệt, da nhợt nhạt, xanh xao; có triệu chứng rối loạn y thức, không đáp ứng khi gọi hỏi, xét nghiệm lam máu phát hiện ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum FT +++ … Trẻ có các dấu hiệu dự báo sốt rét ác tính một cách rõ ràng. Sau 2 giờ rưởi theo dõi, hồi sức cấp cứu, làm các thủ tục chẩn đoán xác định bệnh; tình trạng bệnh nhi không được cải thiện, có triệu chứng diễn biến nặng hơn. Bệnh viện huyện A Lưới đã xử trí ban đầu bằng cách sử dụng thuốc điều trị sốt rét đặc hiệu Artesunate tiêm tĩnh mạch, điều trị hỗ trợ và chuyển ngay lên tuyến trên tại Bệnh viện Trung ương Huế vì điều kiện hồi sức cấp cứu, giải quyết các biến chứng nặng và trầm trọng ở tuyến huyện còn hạn chế. Bệnh nhi đã được cứu chữa kịp thời, thoát khỏi tình trạng nguy kịch và không bị tử vong.
Đây là một trường hợp trẻ em ở Lào bị suy dinh dưỡng, mắc sốt rét nặng ở bên kia biên giới Việt Nam‐Lào, phát hiện bệnh sau 3 ngày khởi phát bệnh, có các dấu hiệu dự báo sốt rét ác tính đã được chẩn đoán xác định và kịp thời cứu chữa, không để tử vong. Trước đây, vào tháng 4/2009, Trung tâm Phòng chống Sốt rét‐Ký sinh trùng‐Côn trùng tỉnh Thừa Thiên Huế đã điều tra, xét nghiệm lam máu cho 182 người kể cả người lớn và trẻ em tại bản K’Lô, huyện K’Lưm, tỉnh Xê Kông, Lào nhưng không phát hiện được đối tượng bị nhiễm mầm bệnh. Vấn đề này cần được các cơ sở y tế chú ý, cảnh giác để thực hiện khẩu hiệu hành động “không có sốt rét ác tính, không có tử vong” và quy định bệnh nhân sốt rét ác tính phải được điều trị từ tuyến bệnh viện huyện, thị xã, thành phố trở lên. Nếu tuyến dưới không có đủ điều hiện, phương tiện để hồi sức cấp cứu nội khoa, giải quyết các biến chứng trầm trọng có hiệu quả; phải chuyển ngay người bệnh lên tuyến trên càng sớm càng tốt. Mọi sự chậm trễ sẽ dễ dẫn đến nguy cơ bị tử vong.
