Ngày 17/5/2016, thông qua Tổ chức Bill, Hilary and Chelsea Clinton Foundation tại Việt Nam đoàn chuyên gia Sáng kiến Tiếp cận Y tế Clinton (Clinton Health Access Initiative_CHAI) đã đến thăm và làm việc với Viện Sốt rét‐KST‐CT Quy Nhơn (IMPE‐QuyNhon) nhằm tìm kiếm cơ hội hợp tác, hỗ trợ tiến trình phòng chống và loại trừ sốt rét ở khu vực miền Trung‐Tây Nguyên cũng như cả nước.
Tham dự làm việc về phía đoàn chuyên gia có ông Ngô Huy Đăng (Mỹ)‐Giám đốc Quốc gia CHAI Việt
Sáng kiến tiếp cận y tế Clinton (CHAI) được thành lập năm 2002 nhằm giúp bệnh nhân tăng cường tiếp cận các sản phẩm y tế chất lượng cao và hiệu quả nhất với mức chi phí chấp nhận được, đồng thời đảm bảo duy trì được sự bền vững ở những quốc gia đang phát triển. Sau hơn 13 năm hoạt động, đến nay CHAI đã có mặt ở 38 quốc gia trên khắp thế giới với mục tiêu thay đổi sức khỏe toàn cầu như hỗ trợ trực tiếp chính phủ trong các hoạt động của chương trình quốc gia phòng chống HIV/AIDS, Lao, Viêm gan, Sốt rét. CHAI đã triển khai các hoạt động sốt rét từ năm 2006 với các mục tiêu: dự đoán nhu cầu và tìm kiếm nguồn cung thuốc điều trị sốt rét trên thế giới; đảm bảo các bệnh nhân sốt rét được tiếp cận nguồn thuốc điều trị hiệu quả; hỗ trợ kĩ thuật và vận hành đối với các hoạt động loại trừ sốt rét; hỗ trợ tài chính bền vững; tiếp cận xét nghiệm chẩn đoán ca bệnh; phòng và chống bệnh tật theo mùa. Nhiệm vụ cơ bản của CHAI bao gồm: hỗ trợ chính phủ phát triển kế hoạch phòng chống và loại trừ sốt rét mang tính chiến lược và phù hợp với từng quốc gia, đồng thời cung cấp các nguồn lực cần thiết để thực hiện các kế hoạch này, triển khai các hoạt động hàng ngày có hiệu quả và hiệu suất cao, phối hợp hoạt động theo khu vực.Hỗ trợ kỹ thuật: hỗ trợ chính phủ đưa ra quyết định dựa trên các khảo sát nghiên cứu, tăng cường nhận thức của chính phủ về tình trạng sốt rét ở mỗi quốc gia và trên thế giới, nâng cao mục tiêu của các hành động can thiệp nhằm đạt được hiệu quả tối đa trong điều kiện hạn chế về nguồn lực.Hỗ trợ ngoại giao và phiên dịch: hỗ trợ và tạo điều kiện cho các chương trình quốc gia gặp gỡ các đối tác quốc tế cũng như các nhà sản xuất vật tư sinh phẩm, các nhà tài trợ, học viện và nhà cung cấp ngoài quốc doanh.
 |
Tại buổi làm việc này, PGS.TS. Nguyễn Văn Chương‐Viện trưởng đánh giá cao hoạt động của CHAI tại Việt
Từ đó, kế hoạch phòng chống & loại trừ sốt rét giai đoạn 2016‐2020 và đến 2030 ở khu vực miền Trung‐Tây Nguyên cụ thể như sau:
Đến năm 2020:
‐Cắt đứt lan truyền do P.falciparum ở vùng kháng thuốc;
‐Giảm tỷ lệ KSTSR ở vùng lan truyền cao <1‐1000 dân số sốt rét lưu hành (DS SRLH);
‐Không còn tỉnh nào trong giai đoạn PCSR tích cực;
‐04 tỉnh đề phòng sốt rét quay trở lại;
‐08 tỉnh trong giai đoạn loại trừ sốt rét;
‐03 tỉnh chuyển sang tiền loại trừ sốt rét vào năm 2020
Đến năm 2030:
‐Loại trừ P.falciparum vào năm 2025;
‐Loại trừ sốt rét ở 15 tỉnh miền Trung‐Tây Nguyên vào năm 2030.
| Thời gian | Giai đoạn PCSR tích cực | Giai đoạn loại trừ sốt rét | |
| Tiền Loại trừ | Loại trừ | ||
| 2026‐2030 | Không còn sốt rét ở miền Trung‐Tây Nguyên vào năm 2030 | Quảng Trị, Quảng | |
| 2021‐2025 (Loại trừ P.falciparum 2025) | Không còn tỉnh nào có tỷ lệ KSTSR≥1/1000 DS SRLH Cắt đứt lan truyền do P.falciparum | Quảng Trị, Quảng | Đà Nẵng, Khánh Hòa, Bình Định, Bình Thuận, Phú Yên, Gia Lai, Kon Tum, Đăk Nông |
| 2015‐2020 (Loại trừ P.falciparum vùng đa kháng 2020) | Quảng Trị, Quảng | Đà Nẵng, Khánh Hòa, Bình Định, Bình Thuận, Phú Yên, Gia Lai, Kon Tum, Đăk Nông | Quảng Bình, TT‐Huế, Quảng Ngãi, Đăk Lăk |
Cùng với mục tiêu và chỉ tiêu phòng chống & loại trừ sốt rét nêu trên, Viện đã mạnh dạn đưa ra chiến lược Phòng chống sốt rét của khu vực miền Trung‐Tây Nguyên giai đoạn 2016‐2020 đồng thời cập nhật Chiến lược kỹ thuật sốt rét toàn cầu (Global Technical Strategy for Malaria) của WHO giai đoạn 2016‐2030; xác định các giai đoạn phòng chống, loại trừ của tỉnh, huyện trong khu vực; xác định các mốc cần đạt được trong từng giai đoạn, áp dụng các biện pháp phòng chống và loại trừ sốt rét tùy theo từng giai đoạn; tập huấn cho cán bộ tuyến tỉnh để mỗi tỉnh xem xét đang ở trong giai đoạn loại trừ hay tiền loại trừ để có cơ sở lập kế hoạch cho chiến dịch truyền thông loại trừ sốt rét.
Các cán bộ Viện và đoàn chuyên gia CHAI đã trao đổi và đề xuất các lĩnh vực hoạt động hợp tác tiềm năng như tăng cường hệ thống giám sát: giám sát ca bệnh (case report, case investigation), giám sát kháng thuốc (bằng kỹ thuật PCR), giám sát côn trùng (đặc điểm và thành phần loài, tình trạng kháng hóa chất,…), giám sát năng lực chẩn đoán và điều trị của cán bộ ở tuyến cơ sở, giám sát truyền thông phòng chống sốt rét, khả năng phát hiện ca bệnh; nâng cao hiệu quả của hoạt động tuyên truyền: xây dựng vật liệu (pano); đào tạo nhân lực về xây dựng bản đồ, xử lý số liệu; nghiên cứu thuốc mới điều trị sốt rét (Tafenoquine)… Kết quả viếng thăm và làm việc của đoàn chuyên gia cũng mở ra tiền đề hợp tác nghiên cứu khoa học giữa Viện và đối tác CHAI trong tương lai.
