Ngày 24.7.2015 vừa qua, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (US.FDA) đã chấp thuận Technivie (Ombitasvir, Paritaprevir và Ritonavir) sử dụng kết hợp với Ribavirin trong điều trị viên gan siêu vi C (HCV) type 4.
Technivie kết hợp với ribavirin là thuốc đầu tiên đã chứng minh tính an toàn và hiệu quả trong điều trị HCV type 4 mà không cần dùng đồng thời interferon. Interferon là thuốc cũng được FDA phê chuẩn sử dụng trong điều trị HCV.
Bác sĩ Edward Cox, giám đốc Văn phòng Sản phẩm kháng khuẩn thuộc Trung tâm đánh giá và nghiên cứu thuốc của FDAcho biết: chấp thuận hôm nay cung cấp lựa chọn điều trị đầu tiên cho những bệnh nhân nhiễm HCV type 4 mà không cần sử dụng kết hợp với interferon”
Viêm gan C là một bệnh do virus, có thể dẫn đến chức năng gan bị suy giảm hoặc suy gan. Hầu hết, những người bị nhiễm HCV không có dấu hiệu hay triệu chứng (bệnh xuất hiện âm thầm), cho đến khi có những tổn thương gan xuất hiện rõ ràng và có thể tử vong nếu không có những can thiệp kịp thời. Một số người nhiễm HCV mạn tính và phát triển thành xơ gan sau nhiều năm, với những biến chứng như chảy máu, vàng da (vàng mắt hoặc da), có dịch ở bụng, nhiễm trùng hoặc ung thư gan. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (US.CDC), có khoảng 2,7 triệu người Mỹ bị nhiễm HCV, trong đó type 4 là phổ biến nhất.
Tính an toàn và hiệu quả của sự kết hợp Technivie với ribavirin đã được chứng minh trong một thử nghiệm lâm sàng, thử nghiệm với 135 người tham gia với HCV type 4 mãn tính nhưng không có xơ gan. Trong đó, 91 người sử dụng Technivie kết hợp ribavirin 1 lần/ngày, kéo dài trong 12 tuần và 44 người khác sử dụng Technivie 1 lần/ngày mà không dùng thêm ribavirin trong 12 tuần. Thử nghiệm được thiết kế để định lượng vi rút viêm gan C trong người, 12 tuần sau kết thúc điều trị không còn phát hiện virut trong máu của những người tham gia nghiên cứu (đáp ứng virus bền vững).
 |  |
Từ những kết quả trên cho thấy, 100% người tham gia sử dụng Technivie kết hợp ribavirin đáp ứng virus bền vững và 91% người sử dụng Technivie đơn thuần đáp ứng. Các tác dụng phụ thường gặp nhất của Technivie kết hợp với ribavirin là mệt mỏi, mất ngủ, dị ứng, suy nhược, buồn nôn và phản ứng da khác.
Tuy nhiên, thuốc này cũng có chú ý cho bệnh nhân và các trung tâm chăm sóc y tế cần biết, đó là men gan tăng cao 5 lần so với giá trị bình thường nhưng chỉ xảy ra rất thấp khoảng 1%. Và việc men gan tăng cao thường xảy ra ở những phụ nữ có sử dụng thuốc ngừa thai chứa hoạt chất ethinyl estradiol, những trường hợp này phải ngưng sử dụng thuốc tránh thai trước khi bắt đầu với Technivie. Kiểm tra chức năng gan phải được thực hiện sau 4 tuần điều trị HCV.
Sử dụng antihistamin trong điều trị viêm gan siêu vi C?
Kết quả một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng một thuốc chống dị ứng có hiệu quả trong điều trị viêm gan siêu vi C (HCV). Chlorcyclizine hydrochloride là một hoạt chất thuộc nhóm antihistamin đã được chứng minh có hiệu quả trong điều trị giai đoạn sớm của nhiễm HCV, chlorcyclizine ngăn cản virus xâm nhập vào tế bào, khác với các thuốc điều trị viêm gan hiện nay, chlorcyclizine ngăn cản quá trình sao chép của virus, theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Translational Medicine. Điều này nuôi hy vọng cho 1 loại thuốc giá cả phải chăng để chống lại virus viêm gan C.
Sử dụng kỹ thuật định lượng sàng lọc hiệu năng cao (qHTS) trên nền tảng tế bào, các nhà khoa học sàng lọc một số lượng lớn các thuốc được chấp thuận bởi FDA về hiệu quả chống lại virus HCV. Tổng cộng, các nhà khoa học đã kiểm tra 3.800 hợp chất phân tử lượng nhỏ được liệt kê trong bộ sưu tập NCGC của thư viện NIH.
Kỹ thuật sàng lọc hiệu năng cao (High throughput screen)
Nhóm nghiên cứu, trong đó bao gồm các nhà nghiên cứu đến từ Viện quốc gia Y tế Hoa Kỳ (NIH) và đại học Hiroshima ở Nhật Bản, đã phát hiện ra chlorcyclizine có tác dụng ức chế mạnh nhiễm HCV trong tế bào khối u gan người và tế bào gan người bình thường. Các thuốc kháng histamin có tác dụng ức chế đáng kể nhiễm virus HCV với kiểu gen 1b và 2a không có độc tính đáng kể và không có bằng chứng kháng thuốc trong suốt 4 và 6 tuần điều trị, tương ứng.
Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng một số lượng lớn các thuốc được FDA chấp thuận, trong đó có các chất chống ung thư như erlotinib và dasatinib, thuốc hạ cholesterol ezetimibe và thuốc diệt ký sinh trùng sốt rét ferroquine có hoạt tính kháng HCV. Tuy nhiên, chlorcyclizine có khả năng chống lại virus HCV mạnh mẽ hơn tất cả các thuốc còn lại in vitro và in vivo.
 |
Vì các dữ liệu thu thập được từ thí nghiệm trên ống nghiệm và trên chuột, cho nên còn quá sớm để nói rằng chlorcyclizine có thể chữa khỏi bệnh viêm gan C, tác giả chính của nghiên cứu Jake Liang cho biết (ông đang phụ trách viện quốc gia về bệnh gan và tiêu hóa và bệnh thận của NIH). Ông nói rằng rất có thể chlorcyclizine sẽ được sử dụng kết hợp với các phương pháp điều trị hiện có để đạt hiệu quả cao nhất.
Các nhà nghiên cứu phát hiện chlorcyclizine có tác dụng “hiệp đồng” khi phối hợp với các thuốc kháng HCV khác bao gồm ribavirin, α‐interferon, telaprevir, boceprevir, sofosbuvir, daclatasvir và cyclosporin A mà không gây độc đáng kể, điều này cho thấy nó hoàn toàn có thể sử dụng kết hợp với các phương pháp điều trị HCV hiện tại. Họ nhấn mạnh rằng phương pháp điều trị kết hợp này sẽ giúp giảm nguy cơ phát triển đột biến gen kháng thuốc của virus.
Khám phá này thể hiện một bước đột phá sâu sắc trong việc tìm kiếm một phương pháp tiềm năng điều trị HCV hiệu quả và giá cả phải chăng. Bệnh viêm gan C ảnh hưởng 185 triệu người khắp nơi trên thế giới và hiện tại chưa có vaccine phòng ngừa. Virus này, đặc biệt phổ biến ở châu Phi, châu Á và những người tiêm chích ma túy, thường không bị phát hiện trong nhiều năm và có thể gây ra xơ gan hoặc ung thư gan ở những người nhiễm mạn tính.
Trong khi interferon và vibavirin đã và đang là phương pháp điều trị tiêu chuẩn nhiều năm nay, việc khám phá trực tiếp các thuốc kháng virus thay thế đã mang lại niềm hy vọng nhưng lại không đáp ứng được tính hiệu quả và giá cả. Mặc dù một vài trong số những loại thuốc mới này có hiệu quả điều trị HCV lên đến 90%, nhưng chi phí để sử dụng nó quá cao làm nhiều người không thể tiếp cận nó. Một trong số này có giá đến 1,000$ một viên và phải điều trị trong nhiều tuần, một đợt điều trị có chi phí khoảng 84,000$ đến 93,000$ cho 12 tuần điều trị. Trong khi đó, chlorcyclizine chỉ có giá 0.55$ cho mỗi viên. Theo thống kê gần đây các loại thuốc mới đã làm tiêu tốn 65 tỉ đô la trong vòng 5 năm qua cho 3.2 triệu bệnh nhân viêm gan tại Mỹ.
Theo Liang, chlorcyclizine có thể sử dụng cho người bị nhiễm HCV ở bất kỳ giai đoạn nào, nhưng đặc biệt hữu ích cho bệnh nhân bệnh nặng trong giai đoạn cấy ghép gan. Liang cho biết thêm, thuốc ngăn cản virus xâm nhập vào tế bào nên theo lý thuyết thuốc có thể sử dụng để ngăn ngừa tái nhiễm virus trong suốt giai đoạn cấy ghép.
Vì chlorcyclizine đã được biết có khả năng qua hàng rào máu não và gây ra các tác dụng phụ như buồn ngủ, các nhà nghiên cứu cần xem xét vấn đề này trong việc tối ưu hóa cấu trúc hóa học để phát triển các thế hệ thuốc tương lai.
