Những ngày gần đây, cơ quan thông tấn báo chí đưa tin tình hình “dịch muỗi” bùng phát và lan rộng tại một số khu vực thuộc thành phố Hồ Chí Minh đã làm ảnh hưởng, gây phiền hà đến sinh hoạt của người dân. Nguyên nhân được xác định do dòng chảy của hệ thống thoát nước ở đây bị ngưng trệ vì có công trình đang thi công, tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi đẻ trứng và phát triển nhiều muỗi. Vậy cần có biện pháp xử lý phù hợp.
Khu vực đô thị thường có hai hệ thống thoát nước, một hệ thống dùng để xử lý nước sinh hoạt và một hệ thống dùng để xử lý nước mưa. Nước mưa tự nhiên thường được thoát qua hệ thống thoát nước lộ thiên, còn nước thải sinh hoạt thì được thoát qua hệ thống thoát nước ngầm ở dưới đất hoặc lộ thiên; sau đó hệ thống thoát nước sinh hoạt này sẽ được đấu nối với hệ thống thoát nước mưa.
Thực tế cho thấy hệ thống cống thoát nước ngầm ở dưới đất là hệ thống phòng chống muỗi sinh đẻ và phát triển tốt nhất do chúng không thể tiếp cận được với nguồn nước để đẻ trứng. Tuy vậy, sau những lần mở nắp cống ra để kiểm tra, có thể khi đậy lại nắp cống bị hở, không được đậy đúng như lúc đầu và có một nhược điểm là khi hệ thống thoát nước này có vấn đề thì rất khó xử lý. Hệ thống thoát nước ngầm có thể bị tắc nghẽn, tràn nước ra ngoài tạo thành những vũng nước để muỗi có thể dễ dàng tìm nơi đẻ trứng. Thông thường hệ thống thoát nước lộ thiên được thay thế khi hệ thống thải nước ngầm bị tắc nghẽn.
Hệ thống thoát nước lộ thiên cần có độ dốc dần dần dọc theo hướng thoát nước để bảo đảm cho nước thoát nhanh, không bị tắc nghẽn và không cho muỗi đẻ trứng để phát triển thành muỗi trưởng thành. Khi bắt đầu có hiện tượng tắc nghẽn, nước sẽ có biểu hiện chảy chậm lại và hệ thống có thể bị tắc nghẽn hoàn toàn. Cùng với việc đổ rác rưởi xuống hệ thống thoát nước làm cho nước bị tắc nghẽn sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi Culex là loài muỗi thường và các loài muỗi khác sinh sản, phát triển nhanh với số lượng nhiều thành “dịch muỗi”. Tuy vậy, nếu bề mặt hệ thống thoát nước được che đậy kín một phần thì việc kiểm tra, nạo vét và duy tu, bảo dưỡng cùng sẽ gặp khó khăn.
Để bảo đảm việc thoát nước của hệ thống thoát nước mưa lộ thiên và hệ thống thoát nước sinh hoạt với cống ngầm có dòng chảy thông suốt, không bị tắc nghẽn nhằm hạn chế muỗi sinh đẻ ở các vũng nước đọng; cần thực hiện các biện pháp như phải bảo đảm các nắp cống của hệ thống thoát nước ngầm phải được đậy lại đúng sau khi kiểm tra xong, bảo đảm toàn bộ hệ thống thoát nước phải được duy tu bảo dưỡng hợp lý và sửa chữa hư hỏng kịp thời. Đồng thời phải thực hiện vớt cặn bẩn, rác rưởi và các vật cản khác để bảo đảm cho dòng nước được chảy tự do, không bị ùn tắc. Định kỳ phải xã bằng nước sạch để làm trôi đi cặn bẩn, rác rưởi nhỏ và diệt các điểm sinh sản của muỗi; việc này có thể thực hiện được ở những nơi có nguồn nước dồi dào, có điều kiện.
Tuy vậy, để có được kết quả trước mắt và ngay lập tức nhằm khống chế “dịch muỗi” phát triển trong khi chờ đợi nạo vét, khơi thông dòng chảy đối với các hệ thống thoát nước bị tắc nghẽn; cần xử lý những nơi phát hiện có nhiều bọ gậy và lăng quăng muỗi bằng các loại dầu như dầu hỏa, dầu đốt paraffin, đầu diezen, dầu thải ra từ xưởng sửa chữa xe ô tô, dầu thương mại… và các loại hóa chất diệt ấu trùng khác để tiêu diệt chúng kết hợp với các biện pháp diệt muỗi trưởng thành.
